De zotte 5% voor defensie: wie betaalt de prijs?

Staf Aerts: "Ja, we moeten investeren in defensie. Maar wat vandaag gebeurt, is geen beleid. Het is een wapenwedloop op automatische piloot. Eerst 2%, dan 3%, nu 5%. Waar stopt het?"

door Staf Aerts, federaal parlementslid

De oorlog in Oekraïne, de genocide in Gaza, de bombardementen op Iran ... De conflicten van vandaag tonen hoe belangrijk veiligheid is. Maar veiligheid is geen getal. En zeker geen 5%.

Het was Donald Trump die uit het niets een nieuwe NAVO-norm bedacht. En daar gaat de Arizona regering blind in mee: 5% van het bbp voor defensie. België zou daarmee jaarlijks 30 miljard euro moeten uitgeven. Dat is meer dan wat we vandaag spenderen aan justitie, politie, energie en de NMBS samen. Of hoeveel een gezin jaarlijks uitgeeft aan voeding.

Dat is geen detail. Dat is waanzin.

En dat zonder plan. Zonder visie. Zonder open debat of inspraak.

Intussen voelen we de gevolgen van andere Arizona-beslissingen: pensioenen staan onder druk, 55-plussers worden geviseerd, het sociaal protest groeit. Moeten we daarbovenop ook nog onze samenleving kapot besparen voor een getal dat zelfs de VS niet halen?

Veiligheid is geen wiskunde

Ja, we moeten investeren in defensie. Maar wat vandaag gebeurt, is geen beleid. Het is een wapenwedloop op automatische piloot. Eerst 2%, dan 3%, nu 5%. Waar stopt het?

Als de NAVO straks echt 5% uitgeeft, dan spenderen we méér aan wapens dan de hele wereld, inclusief China, Rusland én de VS, vandaag samen. Dat is geen investering in veiligheid, dat is escalatie.

Zonder plan is meer geld gewoon verspilling

België heeft in het verleden al dure fouten gemaakt met wapendeals en prestigeprojecten zonder strategie. Dat lijkt nu dezelfde kant op te gaan. Zo besloot de regering om een defensiefonds te creëren van miljarden euro's. Dat zou gebruikt worden om de 2% norm te behalen. Maar ondertussen gaat de regering dat fonds gebruiken om de defensie-industrie te ondersteunen. En komen die uitgaven dus niet in aanmerking om de 2% norm te halen.  Geen enkele garantie dus dat het geld gaat naar cyberveiligheid, diplomatie of energie-onafhankelijkheid - zaken die minstens zo cruciaal zijn!

Een weerbare samenleving bouw je breder

Echte veiligheid vraagt meer dan tanks en drones. Echt veiligheid betekent een weerbare samenleving in zijn geheel. 

Dat betekent: een sterke gezondheidszorg, een sterk onderwijssysteem, energiezekerheid en internationale samenwerking. Elke euro die Arizona daar weghaalt, op federaal en op Vlaams niveau, maakt ons op lange termijn mínder veilig.

Echte internationale veiligheid rust op drie pijlers: defensie, diplomatie en ontwikkelingssamenwerking. Als je 1 pijler lang maakt, maar een andere inkort, dan ga je alleen maar aan het wankelen en zal je vallen. 

Net dat doet Arizona: veel meer geld uitgeven aan defensie zonder plan, maar tegelijk meer dan 30% besparen op ontwikkelingssamenwerking en de diplomatie verwaarlozen.  Geen plan, geen samenhang.

Geen blanco cheque

Wie blind miljarden investeert in wapens, offert de toekomst van volgende generaties op. We moeten kiezen: bouwen we aan een moderne, toekomstgerichte Europese veiligheid? Of blijven we hangen in oude Koude Oorlog-reflexen?

Voor Groen is het duidelijk: geen blanco cheques. Wel doordachte investeringen in een brede veiligheidsstrategie — mét aandacht voor cyberveiligheid, internationale samenwerking, energieonafhankelijkheid en democratische transparantie.

"Echte veiligheid vraagt meer dan tanks en drones. Echt veiligheid betekent een weerbare samenleving in zijn geheel."

Een strategische keuze, geen natte droom

De 5% is geen uitkomst van overleg met experts of strategen. Het is een opgeklopt cijfer, door president Trump op een persconferentie uit zijn mouw geschud. En toch lijkt België bereid zich eraan vast te ketenen, tegen alle gezond verstand in.

Willen we écht meer uitgeven dan wat wereldwijd vandaag aan defensie gespendeerd wordt? Is dat de weg vooruit?

Ik roep de regeringspartijen op: neem je verantwoordelijkheid. Zeg wat je doet en doe wat je zegt. Want deze 5% is geen strategische droom. Het is een nachtmerrie voor onze samenleving, onze democratie en onze toekomst.