Bijna 10.000 kapaanvragen in 2025: Groen wil bestaande bomen beter beschermen

Wie onze steden leefbaar wil houden, moet eerst zorgen dat de bomen die er al staan, blijven staan

In 2025 werden in Vlaanderen 9.759 kapvergunningen aangevraagd voor het kappen van bomen. "Dat is het hoogste aantal in de afgelopen zes jaar", stelt Mieke Schauvliege vast. "Amper minder dan 10 procent van de kapaanvragen wordt geweigerd." Groen wil daarom de bescherming van bestaande bomen versterken en pleit voor een compensatieregeling die rekening houdt met de omvang van de verdwenen boomkroon.

“Stadsbomen zijn cruciaal om ons te beschermen tegen de hitte. Dat weten we intussen allemaal. "Toch is een boom in Vlaanderen te vaak vogelvrij. En over de bomen die zonder vergunning worden gekapt, worden zelfs geen cijfers bijgehouden.”, zegt Vlaams Parlementslid Mieke Schauvliege. “De 9.759 aanvragen van 2025 zijn bovendien geen telling van het aantal gekapte bomen. Het werkelijke aantal gekapte bomen ligt dus hoger, maar hoeveel hoger weten we vandaag niet. Bovendien volstaat het niet om gekapte bomen achteraf te compenseren met nieuwe aanplant. Volwassen bomen leveren veel meer ecosysteemdiensten, zoals verkoeling en schaduw, en het duurt jaren voor jonge bomen die functie kunnen overnemen. Net daarom moeten we volwassen bomen veel beter beschermen.”

Ook de evolutie van het Vlaamse bomenbestand is zorgwekkend. Uit beschikbare Copernicusdata blijkt dat de boomkroonbedekking in Vlaamse stedelijke gebieden en voorsteden tussen 2018 en 2024 statistisch significant is gedaald, van 14,1 naar 12,2 procent. Dat terwijl bomen net tijdens steeds warmere zomers een belangrijke rol spelen in het leefbaar houden van onze steden en dorpskernen. “De voorbije hete zomer heeft nog maar eens duidelijk gemaakt hoe belangrijk schaduw en verkoeling zijn. Een studie van de UGent toont aan dat op onverharde locaties met bomen het aantal dagen met sterke hittestress 2,4 keer lager is dan op verharde locaties zonder bomen. Toch zien we dat de bescherming van bomen niet sterker, maar net zwakker wordt. De Vlaamse regering heeft de uitzonderingsmogelijkheden in het vergunningenbesluit uitgebreid. Dat is de verkeerde richting”, aldus Schauvliege.

Groen wil daarom van het behoud van bestaande bomen het uitgangspunt maken. Lokale besturen moeten een bomenstrategie kunnen uitwerken die vertrekt vanuit het principe van behoud en moeten financieel en praktisch worden ondersteund om bomensparend te werken. Daarnaast wil Groen minder uitzonderingen op de vergunningsplicht en een duidelijk kader waarin de maatschappelijke waarde van bomen – zoals verkoeling, gezondheid, biodiversiteit en luchtkwaliteit – volwaardig wordt meegewogen. Tot slot pleit de partij voor een verplichte compensatie bij bomenkap, in natura of via een compensatiefonds. Die compensatie mag daarbij niet enkel afhangen van het aantal gekapte bomen, maar moet rekening houden met de oppervlakte van de verdwenen boomkroon. “Een volwassen boom vervangen door één jonge boom is geen gelijkwaardige compensatie”, besluit Schauvliege.