Groen ziet in EU-India akkoord kans op meer evenwicht, maar eist stevige waarborgen

"In tijden waarin bullebakken elkaar proberen te overtroeven, hebben we dringend andere partners nodig. Diversificatie is geen luxe meer, maar een noodzaak voor Europa's strategische autonomie."

Brussel, 26 januari 2026 – De Europese Unie en India staan op het punt een belangrijk handelsakkoord te sluiten dat een markt van twee miljard mensen zou creëren. Europarlementslid Sara Matthieu (Groen) reageert voorzichtig positief: "In tijden waarin bullebakken elkaar proberen te overtroeven, hebben we dringend andere partners nodig. Diversificatie is geen luxe meer, maar een noodzaak voor Europa's strategische autonomie."

Matthieu is als lid van de Delegatie voor de betrekkingen met India voorzichtig positief over het akkoord na jaren van moeizame onderhandelingen. "Tot voor kort leek een vrijhandelsakkoord met India erg moeilijk, maar de huidige geopolitieke situatie versnelt de zaken. De details kennen we nog niet. Een grondige analyse van de tekst moet uitwijzen of er een goede balans zit tussen handel en waarborgen voor het klimaat en arbeidsrechten."

Voor het klimaat is er goed nieuws: "India belooft het Klimaatakkoord van Parijs te implementeren, wat voor de strijd tegen klimaatverandering ontzettend belangrijk is. Het is ook veelzeggend dat India onder invloed van onze Europese koolstofgrensheffing zelf werk maakt van koolstoftariefering - zo worden bijvoorbeeld vervuilende staalfabrieken gestimuleerd om schoner te produceren."

Toch blijft waakzaamheid volgens Matthieu geboden: "India heeft onze koolstofgrensheffing in het verleden aangevallen om eigen vervuilende industrie te beschermen. Het moet kristalhelder zijn dat er geen sprake kan zijn van een aanval op Europese milieuregels zoals in het Mercosur-akkoord het geval is."

Bezorgdheden concurrentiepositie Europese industrie

Matthieu is tegelijk bezorgd over de concurrentiepositie van onze industrie: "Onze industrie heeft het vandaag moeilijk om te concurreren - India heeft aanzienlijke overcapaciteit en kan produceren aan lagere energiekosten. Dat kan ons parten spelen in sectoren die nog niet onder de koolstofgrensheffing vallen. We zullen ook met een nauw oog moeten kijken naar de afgesproken tarieven op auto's en staal. Het is opmerkelijk dat er geen akkoord is over energie en ruwe grondstoffen. Juist op dat vlak hadden we echte stappen kunnen zetten, bijvoorbeeld rond de uitwisseling van kennis over hernieuwbare energie of de levering van kritieke materialen voor onze energietransitie."

Een ander zwak punt is volgens Matthieu dat geschillen over duurzame ontwikkeling en arbeidsvoorwaarden niet via een bindende procedure beslecht kunnen worden. "Zonder afdwingbare mechanismen blijven mooie beloftes vaak dode letter. Zeker in de Indische economie waar 90% van de arbeid informeel is georganiseerd. In die zin is het engagement voor de vrijheid van vakbondoprichting en collectieve onderhandelingen binnen de ILO-conventies voor de ondertekening van het akkoord een belangrijke stap.”

Toegang tot betaalbare geneesmiddelen

Op het vlak van intellectuele eigendomsrechten kiezen de Groenen expliciet de kant van patiënten. "Het mag omwille van Europese patentering niet moeilijker worden voor India om betaalbare generische geneesmiddelen op de markt te brengen. Toegang tot betaalbare medicijnen moet voorrang krijgen op farmaceutische winsten. Zo hebben de modale Indiërs ook te winnen bij dit akkoord."

Matthieu benadrukt tot slot: "In een wereld van toenemende handelsoorlogen is dit akkoord een stap richting meer evenwicht. Maar laten we scherp blijven op de inhoud - want alleen een eerlijk akkoord verdient onze steun."