Geen treinticket? 90 euro boete. Staf Aerts: "Zo maak je de trein niet aantrekkelijker."

Staf Aerts: "De trein moet comfortabel en aantrekkelijk zijn. Deze maatregel helpt daar niet bij."

Je stapt op de trein, de app valt uit of je bent gewoon vergeten je ticket te scannen. Tot 30 juni kostte je dat 9 euro extra. Sinds 1 juli kost het 90 euro. De NMBS verkoopt sinds die datum geen tickets meer aan boord. Wie geen geldig vervoersbewijs heeft, moet binnen veertien dagen 90 euro betalen. Wie dat niet doet, krijgt een administratieve boete van 250 euro. Bij herhaling kan die oplopen tot 500 euro.

Volgens de NMBS heeft zo'n 7 procent van de reizigers bij een controle geen geldig ticket. Het aantal agressiegevallen tegen het personeel steeg van 2.103 in 2024 naar 2.602 in 2025, gemiddeld zeven per dag. Discussies over tickets zijn daar een belangrijke oorzaak van. Tickets aan boord waren bovendien maar goed voor 1 tot 1,5 procent van de verkoop. Volgens de NMBS gebruikten sommige reizigers dat bewust: ze wachtten met een ticket kopen tot ze de conducteur zagen.

Staf Aerts (Groen) ontkent niet dat daar iets aan gedaan moet worden. "Zwartrijden is niet de bedoeling en mag best bestraft worden", zegt hij. "Daar is niemand het mee oneens. Maar de vraag is of je met deze maatregel de juiste mensen treft. En of je de trein er beter van maakt."

Want de meeste reizigers zijn gewoon te goeder trouw. "Iedereen vergeet weleens een ticketje te kopen of te scannen. Dat is een foutje, geen fraude. Hen een boete aansmeren van 90 euro in plaats van 9 euro is een enorme sprong."

Dat geldt zeker voor wie weinig geld heeft. "Ik sprak een studente voor wie 90 euro gewoon onbetaalbaar is. Ze moest huilen door de situatie. Dat is geen reiziger die de boel wil bedriegen. Dat is iemand die de trein neemt om naar school te gaan."

Aerts denkt ook aan mensen die minder vlot overweg kunnen met apps en digitale tickets, zoals ouderen en mensen met een beperking. Of aan wie opstapt in een station zonder loket. Ook haperende of onduidelijke ticketautomaten helpen niet. Aan boord een ticket kopen was voor hen een vangnet, en dat is nu weg. Ook toeristen die het Belgische tariefsysteem niet kennen, lopen risico. Dat wijzen ook reizigersorganisaties aan. 

Voor Aerts gaat het vooral hierom: "De trein moet comfortabel en aantrekkelijk zijn. Wie de files wil aanpakken en zo economisch verlies wel terugdringen,, moet mensen een reden geven om de trein te nemen. Daar wil ik alles aan doen en daar blijf ik aan werken. Deze beslissing van de NMBS helpt daar niet bij. Op die manier maken we met de trein rijden niet aantrekkelijk."

Ondertussen is nog niet duidelijk of de maatregel doet wat hij moet doen. Staf Aerts ondervroeg de minister in de Kamer. De minister liet weten dat er op dit moment nog geen evaluatie is. Die komt er in januari. Wordt vervolgd ...