Groen waarschuwt: "Nieuwe klap voor creatieve makers door inperking forfaitaire kostenaftrek auteursrechten"

"In plaats van het fiscaal voordelig systeem af te schaffen voor wie niet thuishoort in de groep, gaat de regering morrelen aan de rechten van kunstenaars die daardoor duizenden euro's aan inkomsten dreigen te verliezen."

De Arizona-partijen dienen creatieve makers opnieuw een klap toe. In plaats van de doelgroep voor auteursrechten te versmallen, zodat wie onterecht van het systeem gebruikt maakt uitgesloten worden, schaffen de Arizona-partijen de forfaitaire kostenaftrek af. Het gevolg is dat mensen die in de kunst- en cultuursector werken vol getroffen worden door de maatregel. "Er was bijstelling nodig aan het systeem van de auteursrechten, maar de regering treft hiermee de verkeerde mensen. In plaats van uit te sluiten wie niet thuis hoort in de doelgroep, gooien ze het kind met het badwater weg en treffen ze in 1 een klap de mensen die wél nood hebben op aan systeem, zoals kunstenaars en journalisten", reageert Groen-Kamerlid Meyrem Almaci bezorgd.

Staat je cartoon in de krant of koopt iemand je boek, dan krijg je als maker auteursrechten. Dat stuk van je inkomen krijgen kunstenaars aan een gunstig fiscaal tarief. Door oneerlijke wetgeving wordt het systeem ook gebruikt door mensen voor wie het niet bedoeld was, denk aan een advocaat die een pleidooi opstelt.

"De voorbije jaren nam het oneigenlijk gebruik van de forfaitaire kostenaftrek van de auteursrechten toe. Daar moest effectief paal en perk aan gesteld worden want de overheid liep hierdoor te veel inkomsten mis", verduidelijkt Almaci. "De manier waarop de Arizona-partijen ingrijpen, treft echter de verkeerde mensen. In plaats van het fiscaal voordelig systeem af te schaffen voor wie niet thuishoort in de groep, gaat ze morrelen aan de rechten van kunstenaars die daardoor duizenden euro's aan inkomsten dreigen te verliezen."

Dat is een zware klap voor duizenden makers. Deze maatregel is niet alleen onrechtvaardig, maar ook contraproductief: ze vergroot de onzekerheid en verzwakt een sector die nu al kampt met lage inkomens.

Wankel evenwicht met kunstenaarsstatuut
Een ander pervers gevolg van de aanpassing, is immers dat heel wat kunstenaars plots op papier 'te veel' zullen verdienen om nog recht te hebben op het kunstenaarsstatuut, een statuut dat makers beschermt tijdens periodes zonder direct inkomen. Ze verliezen daarmee financiële bescherming, terwijl ze in de realiteit nog altijd een onstabiel en vaak laag inkomen hebben. "Hoewel er dus feitelijk niks verandert aan wat iemand vandaag verdient met creatief werk, verandert dat wel door deze aanpassing op papier en dreigen die mensen in één klap een groot stuk financiële bescherming te verliezen", verduidelijkt Almaci.

"Ondertussen blijven mensen voor wie dit systeem nooit bedoeld was nog steeds toegang hebben tot het systeem. Die groep wil de regering zelfs opnieuw uitbreiden met IT'ers. Maar een IT'er die een stukje code schrijft is geen componist en een advocaat die een pleidooi opstelt schrijft geen roman", aldus Almaci.

Ticketprijzen
Bovenop de inperking van de auteursrechten komt bovendien ook de verhoogde btw op ticketprijzen van festivals en concerten. "Met corona kreeg de cultuursector een zware klap te verwerken. De Arizona-partijen doen daar langs verschillende kanten scheppen bovenop. Iedereen denkt meteen aan grote en dure festivals, maar dit gaat veel verder", aldus Almaci. "Voor een toeschouwer zijn de hogere ticketprijzen onaangenaam, maar voor kleine vzw's en kleinere organisatoren dreigt hiermee doffe ellende. Een klein cultuurhuis bijvoorbeeld kan het zich niet zomaar permitteren om alles door te rekenen aan haar bezoekers. Als ze hun prijzen verhogen dreigen ze dus publiek en inkomsten te verliezen. Als zij minder kunnen organiseren, is dat ook weer nadelig voor makers en performers", verduidelijkt Almaci.

Almaci besluit: "Wat heeft Arizona eigenlijk tegen kunstenaars en journaliserten? Zowel in de Vlaamse als federale regering staan kunst en cultuur voortdurend in de hoek waar de klappen vallen. Hierdoor zullen hele wat creatieve makers kansen en inkomen verliezen. Ik doe een dringende oproep aan Vooruit, N-VA en cd&V om hun beleid aan te passen. Het is nog niet te laat."