Groen: "Meer dan kwart miljard euro voor sociale woningen weggegooid in 2025"

"Er wachten 210.000 gezinnen en alleenstaanden op een sociale woning en ik kan niet anders dan concluderen dat Vooruit hen in die wachtrij houdt."

Voor het jaar 2025 had de Vlaamse regering 2 miljard euro ter beschikking om het aanbod sociale woningen op te drijven. Eén miljard werd niet aangeraakt en wordt overgedragen naar dit jaar. Van het andere miljard werd meer dan een kwart - 258 miljoen euro - niet besteed. "Minister Depreaetere belooft sinds de start van de regering een recordbedrag voor sociale woningen. Dat cijfer is niet meer dan holle praat, want in de realiteit slaagt de minister er niet in om het geld dat ze heeft te besteden aan meer aanbod, net zoals N-VA-minister Diependaele dat voor haar ook niet kon", klinkt het bij Groen-parlementslid Nadia Naji die de cijfers opvroeg bij vervangend minister Hans Bonte.

De Vlaamse regering voorziet jaarlijks een budget voor kredieten die opgenomen kunnen worden voor sociale woningen. Concreet gaat het om 1 miljard euro per jaar, dat maximum één jaar overgedragen kan worden naar het volgende. Voor 2025 was er op die manier 2 miljard euro beschikbaar: één miljard dat overgedragen was uit 2024 en één miljard dat sowieso voorzien was voor 2025. Uit cijfers die Groen opvroeg, blijkt dat het bedrag dat wordt uitgegeven aan sociale woningen véél kleiner is dan het budget dat beschikbaar was: slechts 742 miljoen euro werd het voorbije jaar uitgegeven aan leningen voor sociale woningen.

"Ik hoef er geen tekening bij te maken: dit gaat te traag, dit is te weinig. Er wachten 210.000 gezinnen en alleenstaanden op een sociale woning en ik kan niet anders dan concluderen dat Vooruit hen in die wachtrij houdt", aldus Naji. Van het geld dat werd uitgegeven, ging bovendien slechts ongeveer de helft naar bijkomend aanbod. Het andere deel werd ingezet voor renovaties. "Bestaande sociale woningen renoveren is heel belangrijk, maar ik verwacht van de minister van Wonen dat die het huidige aanbod renoveert én tegelijk het aanbod uitbreidt", aldus Naji.

Van het miljard dat al een keer overgedragen was uit 2024 gaat nu 258 miljoen euro verloren. Een stukje ervan wordt ingezet voor andere beleidsdomeinen, maar het andere stuk is een krediet dat niet meer opgenomen zal kunnen worden en dus definitief verloren is. De claim dat Vooruit deze legislatuur 6 miljard zal uitgeven aan sociale woningbouw is daarmee ook ineens dood en begraven. De nood is nochtans gigantisch hoog."De mensen die op de wachtlijst staan worden nu op de private huurmarkt gedwongen waar de prijzen voor deze mensen vaak onbetaalbaar zijn. Het gevolg: mensen verarmen verder en hun financiële situatie blijft verder verslechteren, terwijl een sociale woning hen net uit de ellende kan halen", legt Naji uit. "Bovendien is er door het grote gebrek aan sociale woningen ook steeds meer concurrentie op de private huurmarkt voor huurwoningen in de categorie met lagere huurprijzen. Ook daar neemt de druk toe en broeit er evengoed een wooncrisis."

Oplossingssporen
Er moet dringend meer actie ondernomen worden, vindt Naji. Vandaag beschikt Vlaanderen over 178.000 sociale woningen, veel te weinig. Groen wil al langer een herinvoering van een sociale norm waarbij elke ontwikkelaar verplicht is om binnen één woonproject een deel voor te behouden voor sociale woningen. Op die manier zou het Bindend Sociaal Objectief dat er is - 50.000 extra sociale woningen tegen 2042 - gehaald kunnen worden én ook ambitieuzer kunnen: een verdubbeling van het huidige aanbod hoort de doelstelling te zijn, vindt Naji. Daarnaast horen mensen die eindeloos op de wachtlijst staan voor een sociale woning ook veel sneller toegang te krijgen tot een huurpremie zolang ze zich moeten behelpen op de private huurmarkt. In plaats van dat ze 4 jaar lang elke euro in twee moeten bijten, zou die hulp er op zijn minst al na 2 jaar moeten zijn.

Naji besluit: "Ik wil niet liever dan dat minister Depraetere aan het einde van de legislatuur echt de minister is die niet alleen beloofde om meer sociale woningen te creëren, maar het ook echt deed. Vooruit zal dan wel serieus moeten schakelen want vooralsnog is er geen verschil te zien tussen een minister van N-VA of Vooruit op wonen."