Minister Jambon laat culturele vzw's in onzekerheid

"De Amerikaanse multinationals die onze festivals overnemen zijn niet de enigen die het DNA van onze festivalzomer aantasten. Ook de fiscus drijft nu festivals richting vennootschapsstructuren, waardoor winsten doorstromen naar aandeelhouders in plaats van naar maatschappelijke meerwaarde."

Begin november trokken verschillende vzw’s aan de alarmbel over de mogelijke gevolgen van een beroepsprocedure die vzw Dranoeter aanspande tegen de fiscus. Niet alleen Dranoeter, maar ook organisaties zoals De Roma en tal van andere culturele vzw’s die festivals organiseren, dreigen met terugwerkende kracht 25% vennootschapsbelasting te moeten betalen. Daardoor komt niet alleen de organisatie van de festivals zelf in het gedrang, maar ook de vele maatschappelijke projecten die dankzij deze evenementen worden gefinancierd. 

Groen-parlementslid Dieter Van Besien interpelleerde minister van Financiën Jambon over de kwestie, maar diens antwoord stelde teleur. De minister weigerde duidelijkheid te geven over de fiscale behandeling van culturele vzw’s die festivals organiseren. Van Besien reageert dan ook verontwaardigd: “Culturele vzw’s vragen gewoon rechtszekerheid zodat ze hun financiële plannen kunnen opmaken, maar minister Jambon weigert zijn intenties te verduidelijken.”

Volgens de fiscus moeten vzw’s die festivals organiseren geen concurrentievoordeel krijgen tegenover private ondernemingen. Maar de kern van het probleem ligt dieper: het Wetboek van de Inkomstenbelastingen is nog steeds niet afgestemd op het nieuwe Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen. Daardoor blijft de rechtsonzekerheid groot. Eind deze maand wordt een uitspraak verwacht in een rechtszaak tussen de fiscus en vzw Dranoeter, maar intussen dreigen meer culturele organisaties de handdoek te werpen – zoals Rock Ternat en Labadoux al deden.

"Het is onbegrijpelijk dat minister Jambon als voormalig minister van Cultuur culturele organisaties eerst opriep om zelfbedruipend te zijn en eigen inkomsten te verwerven, en hen nu afstraft wanneer ze dat doen," stelt Van Besien.

Van Besien vraagt daarom dat de minister zo snel mogelijk duidelijkheid verschaft in 2026 en dit opneemt in zijn beleidsnota. "We pleiten ervoor dat niet de afwezigheid van commerciële activiteiten bepalend moet zijn voor het fiscaal statuut, maar de aanwezigheid van sociale doelen," aldus Van Besien. "Deze doelen staan vastgelegd in de statuten van een vzw, en die moeten de basis vormen. Sociaal kapitaal is de basis van onze samenleving, en de fiscale wetgeving moet het engagement van vrijwilligers stimuleren, niet ontmoedigen."