Rapport Rekenhof: "Begroting bevat roekeloze blanco cheque van 17 miljard" (Groen)

"De regering vraag eigenlijk of ze een zak geld krijgen om vrij te besteden, zonder dat het parlement hen daar op kan controleren."

Maar liefst 17 miljard euro in de federale begroting is niet vastgeklikt aan beleidsmaatregelen, maar zijn vrij door de betrokken ministers te besteden. In haar advies waarschuwt het Rekenhof dat de regering op deze manier de bevoegdheid van het parlement inperkt. "De regering vraag eigenlijk of ze een zak geld krijgen om vrij te besteden, zonder dat het parlement hen daar op kan controleren. De macht van de regering wordt daar buitensporig mee opgerekt en die van het parlement afgebroken", waarschuwt Groen-Kamerlid Dieter Van Besien. Hij wil dat de regering de werking van het parlement respecteert en een transparante begroting opmaakt waarbij budgetten gekoppeld zijn aan beleid.

"Het staat de regering volledig vrij om een begroting in te dienen en nadien voorstellen van begrotingsaanpassingen te doen aan het parlement. Dat is de normale manier van werken", aldus Van Besien. "Maar wat deze regering doet is een miljardenpot naar zich toetrekken, zonder inzicht te geven in waar dat geld aan besteed zal worden. Dat is problematisch."

Naast de verplichte financiering van de gemeenschappen, gewesten, sociale zekerheid etc. beschikt de regering over een budget van ongeveer 37 miljard euro. Dat geld wordt verdeeld over de verschillende departementen waar dan de bevoegde ministers hun beleid mee voeren. Maar liefst 2,1 miljard van dat bedrag is opgenomen in de 'interdepartementale provisie': dat is een budget dat nog vrij over de verschillende departementen ingezet kan worden. Daarnaast is er nog eens ongeveer 15 miljard dat wel verdeeld is over ministerposten, maar waar de regering helemaal vrij kan kiezen aan welke beleidsmaatregelen dat geld uiteindelijk zal worden uitgegeven. "Dat ministers sommen geld beheren, dat is normaal. Maar dat ze de portemonnee vasthouden en het geld kunnen uitgeven zonder toestemming van het parlement, dat is roekeloos en compleet ongezien", aldus Van Besien

Die 15 miljard zit quasi volledig geconcentreerd bij drie ministers. Voor Justitie kan minister Verlinden vrij schuiven met quasi het volledige budget van 2,5 miljard dat ze heeft. Een budget van 1,6 miljard is er voor de federale politie waar minister van Binnenlandse Zaken Quintin dus grotendeels vrij spel krijgt. Bij Defensie is de situatie nog hallucinanter: minister Francken zal dit jaar 10,7 miljard aan uitgaven volledig vrij kunnen schuiven, en voor de volgende jaren nog meer. Vorig jaar brak hij nochtans al een record met een vrij te besteden budget van 4 miljard, wat nu dus nog meer dan verdubbeld wordt."Dit schept een gevaarlijk precedent. Zeker wanneer de budgetten omhoog gaan, zoals bij Defensie, zou er net méér controle moeten zijn", benadrukt Van Besien. "Dit is een uitholling van de democratische werking van het parlement dat de begroting hoort te kunnen controleren."

Van Besien besluit: "Als deze regering belang hecht aan transparantie en de werking van het parlement dan neemt ze de kritiek van het Rekenhof ter harte en zorgt ze voor een begroting waar budgetten transparant gelinkt worden aan beleid."