"Stop met incassobureaus af te sturen op gezinnen omwille van onbetaald schoolmateriaal"
01 September 2025
Met de start van het nieuwe schooljaar voor de deur waarschuwen Vlaams Parlementsleden Kim Buyst en Fourat Ben Chikha dat september opnieuw een "financiële horrormaand" dreigt te worden voor veel gezinnen door de hoge kosten van lesmateriaal zoals schoolboeken.
"Veel gezinnen hebben moeite om de hoge kost voor schoolboeken te betalen. Ze krijgen vervolgens een incassobureau aan hun deur of belanden op een zwarte lijst waardoor hun kinderen niet meer aan lesboeken geraken.", aldus Kim Buyst, "De Vlaamse regering moet samen met educatieve uitgeverijen een ethisch charter opstellen dat daaraan een halt toeroept. Elk kind verdient een goede start op school."
Het probleem wordt volgens Groen verergerd doordat veel schoolboeken tegenwoordig invulboeken zijn die jaarlijks vervangen moeten worden, terwijl vroeger schoolboeken meerdere generaties meegingen. Voor gezinnen in het secundair onderwijs kunnen de kosten oplopen tot 1.200 euro per kind per jaar, exclusief IT-kosten. Kim Buyst: "Voor gezinnen met meerdere kinderen, alleenstaande ouders of gezinnen in armoede vormt dit een bijzonder zware financiële last. Op basis van onderzoek stelde VZW Krijt vorig schooljaar dat minstens 11.000 leerlingen niet beschikken over het nodige schoolmateriaal."
Incassobureau's en zwarte lijsten
Buyst wijst op een problematische evolutie waarbij steeds meer scholen de bestelling en levering van schoolmateriaal volledig overlaten aan uitgeverijen. "Hierdoor valt de sociale rol van scholen weg. Uitgeverijen zetten laattijdige betalers op zwarte lijsten en schakelen incassobureaus in, waardoor leerlingen de dupe worden van de financiële problemen van hun ouders. Dit raakt aan het recht op onderwijs. Toegang tot onderwijs is meer dan alleen inschrijvingsgeld. Kinderen die zonder lesmateriaal aan het schooljaar starten, beginnen al met een achterstand. Dat zou echt niet mogen. De Vlaamse regering zou samen met educatieve uitgeverijen een ethisch charter moeten opstellen dat een halt toeroept aan het inschakelen van incassobureaus en zwarte lijsten. In plaats daarvan moet er standaard een gespreide betaling worden aangeboden", stelt Buyst.
Maximumfactuur in secundair onderwijs
Groen-parlementslid Fourat Ben Chikha wil dat het probleem van kansarmoede op school ook meer ten gronde wordt aangepakt door eindelijk een maximumfactuur in het secundair onderwijs in te voeren. Ben Chikha: "Groen vraagt al lang om net zoals in het basisonderwijs een maximumfactuur in te voeren voor het secundair onderwijs. Dat is de meest fundamentele oplossing, waarvan wij ons oprecht afvragen waarom deze Vlaamse regering met Vooruit dat niet doet. Wij pleiten voor een gedifferentieerde maximumfactuur vanaf de tweede graad, aangezien schoolkosten sterk verschillen per studierichting."
Ben Chikha bekritiseert het beleid van de Vlaamse regering dat het probleem alleen maar verergert. "Al enkele legislaturen voert de regering slechts een gedeeltelijke indexering door van de werkingsmiddelen voor het secundair onderwijs, waardoor scholen moeten besparen en dus ook steeds minder kunnen inspringen bij schoolkosten van gezinnen in armoede", stelt het parlementslid. Daarnaast plant de regering de terugvordering van schooltoelagen te versnellen van twee naar één jaar voor leerlingen die te vaak afwezig zijn, en wil ze de schooltoelage nog meer voorwaardelijk maken, bijvoorbeeld ook wanneer ouders onvoldoende betrokkenheid tonen. "Terwijl deze toelagen net bedoeld zijn om schoolkosten voor gezinnen in armoede te verlichten, maakt de regering de toegang ertoe alleen maar moeilijker", aldus Ben Chikha.
