Europees agentschap classificeert TFA als schadelijk voor voortplanting

Brouns' drinkwaterplan is al achterhaald. Als TFA officieel als schadelijk voor de voortplanting wordt erkend, moeten PFAS-pesticiden zo snel mogelijk verdwijnen.

Bom op het waterbeleid in Vlaanderen, versneld verbod op PFAS-pesticiden nu

Het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) heeft trifluorazijnzuur (TFA) officieel geclassificeerd als giftig voor de voortplanting (categorie 1B). De stof kan het ongeboren kind schaden en er wordt van vermoed dat ze de vruchtbaarheid schaadt. Voor Groen-parlementslid Mieke Schauvliege is de maat vol. "Dit gooit een bom op het waterbeleid in Vlaanderen," zegt Schauvliege. "De classificatie bevestigt wat we Brouns al maanden zeggen: zijn drinkwaterplan gaat zwaar onder de lat en beschermt onze gezondheid niet."

TFA is een ultra-korte keten PFAS die vrijkomt bij het gebruik van PFAS-pesticiden. De stof is enorm persistent en spoelt gemakkelijk uit naar grond- en oppervlaktewater. Minister Brouns kondigde een drinkwaterplan aan met een gefaseerde uitfasering van PFAS-pesticiden, maar die loopt op tot een verbod in heel Vlaanderen pas over 10 jaar. Groen diende eerder al een resolutie in om PFAS-pesticiden te verbieden, ondersteund door experten die een uitfasering absoluut noodzakelijk noemden. Het voorstel werd weggestemd. "10 jaar wachten kan niet," zegt Schauvliege. "Als we dat nog toestaan, vergiftigen we ons drinkwater van morgen. Brouns loopt met zijn drinkwaterplan al na één maand achter de feiten aan. Dit komt niet uit de lucht gevallen overigens, Groen waarschuwt hier al jaren voor dat die verstrenging eraan zit te komen."

In 2025 werd TFA aangetroffen in 83% van de drinkwaterstalen aan de Vlaamse kraan, en in 18% van de stalen zat de concentratie al boven de strengere norm die geldt in Nederland, Wallonië en Brussel. Ondertussen steeg de verkoop van PFAS-pesticiden in België in 2024 met 29% ten opzichte van 2023, en was ze meer dan dubbel zo hoog als in 2020.

De Vlaamse norm voor TFA in drinkwater bedraagt 15,6 µg/l, terwijl Nederland, Wallonië en Brussel een norm van 2,2 µg/l hanteren die rekening houdt met mengseltoxiciteit en cumulatieve effecten. In de goedgekeurde aanpassing van de EU Kaderrichtlijn Water wordt net deze benadering gevolgd, waardoor ook Vlaanderen die strengere norm zal moeten overnemen. "Gezien de nieuwe classificatie van ECHA kan die norm zelfs nog strenger worden," aldus Schauvliege. "Het is al absurd dat er verschillende normen gehanteerd worden binnen ons eigen land, maar voor Vlaanderen staat er nu een stevige verstrenging aan te komen."

Groen eist een verbod op PFAS-pesticiden met zo kort mogelijke overgangstermijn. Een recente studie van de Europese Commissie becijferde dat enkel al rekening houden met TFA bij de zuivering van drinkwater de lidstaten een bijkomende kost van ongeveer 14 à 15 miljard euro per jaar zou betekenen. "Het is onverantwoord stoffen te blijven gebruiken die bijna niet afbreken en waarvan nu officieel vaststaat dat ze een impact hebben op de menselijke voortplanting en zo schadelijk zijn voor onze gezondheid," besluit Schauvliege.