Vijgen na het paasakkoord

"Als de regering zegt dat de sterkste schouders zullen bijdragen, dan moet die belofte zichtbaar worden in haar beleid. In plaats daarvan wordt de meerwaardebelasting uitgehold."

Tijdens de plenaire vergadering van 24 april 2025 heeft Federaal parlementslid Dieter Van Besien vragen gesteld aan de premier Bart De Wever over de meerwaardebelasting. Over deze maatregel van het regeerakkoord is immers niets meer terug te vinden in het Paasakkoord van Arizona.

De Meerwaardebelasting

De discussie over een meerwaardebelasting in België blijft een brandend actueel politiek thema. Dat de meerwaardebelasting zou ontbreken uit het zogeheten “Paasakkoord” van de federale regering verbaasd gezien het parcours van de regering ondertussen niemand meer. Het blijft echter een schande dat de besparingen direct ingaan, maar sociale en sociaal rechtvaardige maatregelen uitgesteld worden. Terwijl de regering zichzelf presenteert als sociaal evenwichtig, klinkt vanuit de oppositie en binnen de coalitie zelf, steeds meer kritiek dat deze belasting op vermogenswinsten vakkundig wordt uitgehold.

Wat staat er op het spel?

Een meerwaardebelasting is bedoeld om te zorgen dat vermogende burgers bijdragen aan de samenleving wanneer ze winst boeken op aandelen of andere kapitaalbeleggingen. Voorstanders beschouwen het als een kwestie van fiscale rechtvaardigheid: in een context van besparingen en economische onzekerheid zouden de rijkste burgers proportioneel moeten bijdragen.

Voor Vooruit was de invoering van zo’n belasting een cruciaal element om hun deelname aan de Arizonacoalitie te legitimeren. Zij presenteerden het als een “linkse trofee”: een bewijs dat zij sociaal beleid kunnen mogelijk maken binnen een rechtse coalitie.

Een Paasakkoord zonder vijgen

“Het wordt tijd het eens te hebben over de vijgen na Pasen.” Daarmee doelde ik op de hervormingen en maatregelen die tijdens het paasoverleg van de regering niet gerealiseerd zijn. De meerwaardebelasting is zo’n "vijg" die simpelweg uit het akkoord verdwenen is. Terwijl maatregelen die gewone burgers raken doorgaans snel en zonder veel verzet op de onderhandelingstafel belanden, zijn maatregelen die de rijksten raken steeds onderhevig aan vertraging, verwatering en vaagheid.

De vrees dat de belasting grotendeels uitgehold wordt, werd versterkt door verklaringen van de minister van Financiën. In de pers liet hij optekenen dat wie aandelen tien jaar bijhoudt vrijgesteld zal worden van de taks. Deze regeling is geen “cadeau voor de brave huisvaders” zoals de minister hen eerder zelf noemde, maar net voor de rijksten die grote kapitalen voor langere tijd kunnen investeren omdat ze dit niet nodig hebben.

Een antwoord dat wegglijdt in fictie en Cola Zero

Eerste minister Bart De Wever trachtte het debat te neutraliseren met een procedureel en ontwijkend antwoord. Hij stelde dat er nog geen wetsontwerp bestaat, dat het debat daarom "fictief" is, en dat het overleg over de modaliteiten zich nog op technisch niveau bevindt. Hij benadrukte dat hij als regeringsleider geen uitspraken mag doen over documenten die nog in onderhandeling zijn. Voor wie zijn persoonlijke mening wil horen, voegde hij er ironisch aan toe, kan dat “in de koffiekamer” vragen, onder het genot van een “cola zero”.

Dit humoristisch antwoord ontwijkt natuurlijk wel de kern van mijn vragen en kritiek. Ik geef niet om De Wever zijn persoonlijke mening, maar wel om zijn politieke verantwoordelijkheid. Als de regering afspreekt dat de sterkste schouders zullen bijdragen, dan moet die belofte ook zichtbaar worden in haar beleid. Het probleem is dat dit niet gebeurt en dat uitstel en vaagheid intussen als strategie lijken te fungeren.

Mijn repliek

Ik richtte me vervolgens tot Vooruit, de zelfverklaarde sociale waakhond binnen de regering. Ik wou het hebben over de groeiende disconnectie tussen hun retoriek en hun feitelijke beleid. Enerzijds komt de meerwaardetaks er niet of wordt die uitgehold. Anderzijds komt de automatische indexering onder druk, en dreigt het zorgpersoneel de gevolgen te voelen. De waarheid heb ik duidelijk verteld: “Dit is geen centrumrechtse regering, zoals sommigen het graag noemen, maar een pure rechtse regering”.

Conclusie

De meerwaardebelasting was bedoeld door Arizona bedoeld als symbool van eerlijke lastenverdeling in moeilijke tijden. Maar in plaats van een duidelijke, doortastende maatregel te worden, is ze slachtoffer van opzettelijke politieke traagheid en stilzwijgende sabotage. Wat aangekondigd werd als een linkse trofee, eindigt voorlopig als een lege doos in het Paasakkoord. Ik confronteerde de regering, en vooral Vooruit, met dat falen. De vraag die blijft hangen: wie verdedigt de fiscale rechtvaardigheid als zelfs de beloofde maatregelen ter bescherming van de zwaksten de onderhandelingstafel niet overleven? Als parlementslid van Groen kan u daarvoor alleszins wel altijd op mij rekenen. 

Op de hoogte blijven? Volg me op Facebook!