Groen: "VN-biodiversiteitstop kiest voor versnelling terwijl Vlaanderen afremt"

"Ons land roept hier in Jerevan andere landen mee op om hun beloftes rond biodiversiteit waar te maken. Dan moeten we thuis het goede voorbeeld geven."

Na lange onderhandelingen is de VN-biodiversiteitstop COP17 in Jerevan afgerond. Groen-fractieleider Mieke Schauvliege, lid van de Belgische delegatie, ziet veel inspiratie voor Vlaanderen, maar ook een scherp contrast: “De Vlaamse regering spreekt mooie woorden over natuurherstel, maar in de feiten en op het terrein vertraagt zij de boel.”

Op de top stelden FAO, UNEP en het VN-Biodiversiteitsverdrag het eerste wereldwijde voortgangsrapport over natuurherstel voor. Wereldwijd is 252 miljoen hectare natuur in herstel, meer dan ooit tevoren. Om tegen 2030 30% van de beschadigde ecosystemen onder herstel te brengen, moet het tempo wel verdrievoudigen en moeten de budgetten vervijfvoudigen. Astrid Schomaker, uitvoerend secretaris van het VN-Biodiversiteitsverdrag, benadrukte op de slotpersconferentie dat er geen doelen werden afgezwakt en dat natuurherstel een zaak is van iedereen, niet van de natuursector alleen. Er werd met rechters gesproken over natuur in wetgeving, er ligt een kader voor nationale boswetgeving, en voor het eerst werd verder gekeken dan overheidsmiddelen, met de financiële wereld aan tafel. “Het is goed dat natuurherstel in zoveel landen eindelijk op de agenda staat, maar er is een stevige versnelling nodig”, zegt Schauvliege. “We halen vandaag nog geen enkele van de 23 doelstellingen van het Kunming-Montreal-kader. De deadline voor het Vlaamse natuurherstelplan werd gemist en intussen hinken we achterop op het vlak van beschermde natuur, duurzame landbouw en het terugdringen van vervuiling.”

Waar de VN een versnelling vraagt, ziet Groen in Vlaanderen het omgekeerde. Met 14,7% beschermd gebied zit België ver onder het Europese gemiddelde van 26,4%. In Vlaanderen staat amper 8% van de oppervlakte onder passend natuurbeheer, en 2025 was het jaar met de traagste vooruitgang sinds 2011. De bosuitbreiding viel terug tot 239 hectare, het laagste cijfer van de voorbije vijf jaar, terwijl de ontbossing doorgaat en de boscompensatie vertraging oploopt. Slechts 1,7% van de Vlaamse landbouw is agro-ecologisch. “Sinds minister Brouns bevoegd is voor natuur, is het tempo vertraagd”, zegt Schauvliege.

Ook het Vlaamse natuurherstelplan schiet tekort. Vlaanderen miste de eerste deadline en de inhoud van het voorliggende plan roept grote vragen op. “Het plan is onvoldoende ambitieus, niet degelijk doorgerekend en niet gekoppeld aan duidelijke financiering”, aldus Schauvliege. “Bovendien dreigt de regering zich rijk te rekenen door maatregelen op papier mee te tellen als natuurherstel. De rekening op papier laten kloppen is niet moeilijk. Het is wat we ervan zien op het terrein dat telt, en daar knelt het schoentje. Net de subsidies die de grootste schade veroorzaken, zoals landbouwsubsidies en fossiele subsidies, werden niet eens bekeken.”

Tot slot bouwt minister Brouns volgens Groen nieuwe drempels in voor natuurherstel. Hij wil een aankoopstop in het gros van het Vlaamse landbouwgebied en een voorkooprecht voor landbouwers invoeren. “Daardoor dreigt er in grote delen van Vlaanderen geen natuur meer bij te komen, zeker in gebieden met veel landbouwgrond, zoals delen van Oost- en West-Vlaanderen”, waarschuwt Schauvliege. “Ons land roept hier in Jerevan andere landen mee op om hun beloftes rond biodiversiteit waar te maken. Dan moeten we thuis het goede voorbeeld geven. Natuurherstel is absoluut nodig om te zorgen voor water, koelte, voedsel en veiligheid.”