Europese Commissie zet bescherming Zoniënwoud en Kalmthoutse Heide op de helling

Wanneer de regen met bakken uit de lucht valt, zijn het de natte natuurgebieden die het water opvangen als een spons. Wie die natuur afbreekt, betaalt dat straks met ondergelopen kelders en snikhete zomers.

Brussel, 4 november 2026 - De Europese Commissie stelt vandaag haar werkprogramma voor 2027 voor. Daarin opent ze de deur om de Europese regels te herzien die onze waardevolste natuur beschermen. Het gaat om de regels die het Zoniënwoud, de Kalmthoutse Heide, de Hoge Kempen en het Zwin vandaag overeind houden. Europarlementslid Sara Matthieu (Groen) trekt aan de alarmbel en kondigt fel verzet aan: "Nooit eerder zagen we zoveel natuur in Europa verdwijnen. Wie aan het Zoniënwoud en de Kalmthoutse Heide raakt, krijgt het met ons aan de stok: handen af van onze natuur."

"Het Zoniënwoud, de Kalmthoutse Heide, het Zwin: dat zijn plekken waar we trots op zijn en waar ook ik elk weekend met mijn gezin ga wandelen,” zegt Matthieu. “Die bossen en heides bestaan nog omdat Europa ze beschermt. Wie aan die bescherming begint te morrelen zet de toekomst van onze bossen, heide en dieren zoals de otter en de bever op het spel. Wij gaan dit met alle kracht bestrijden.”

Natuur als wapen tegen hitte

Matthieu wijst erop dat we die natuur harder nodig hebben dan ooit. “Na de zoveelste hittegolf zoeken mensen massaal verkoeling in onze bossen. En wanneer de regen met bakken uit de lucht valt, zijn het de natte natuurgebieden die het water opvangen als een spons, voor het in onze straten en kelders terechtkomt. Wie die natuur afbreekt, betaalt dat straks met ondergelopen kelders en snikhete zomers."

Europese Habitatrichtlijn

De natuurgebieden vallen onder de Europese Habitatrichtlijn (1992), de ruggengraat van het Europese natuurbeleid en het Natura 2000-netwerk van beschermde gebieden. Elke Belg woont op korte afstand van zo’n gebied. Een uitgebreide evaluatie door de Commissie zelf concludeerde in 2016 dat de Habitatrichtlijn uiterst effectief is. Toepassing door de lidstaten blijft ruim onvoldoende: volgens Europese cijfers verkeert meer dan 80% van de beschermde natuur in een slechte toestand. De Commissie voert dit jaar een “stresstest” uit op de natuurregels. Het eindrapport wordt voor eind 2026 verwacht en kan de aanzet geven tot een herziening.

Matthieu richt haar pijlen op de conservatieven en extreemrechts, die al lang aan de natuurregels willen morrelen. “Onder het mom van vereenvoudiging zien zij in elk beschermd bos een hindernis en in elke heide een bouwterrein. Dankzij onze Vlaamse natuur hebben we zuiver drinkwater, schone lucht en bescherming tegen overstromingen en hittegolven. Het is onze plicht om die natuur te beschermen voor de volgende generaties.”