Groen bezorgd: Brouns wil onthardingsdoelstelling afzwakken met 13.000 hectare

"De doelstelling uit 2018 nu nog eens gaan afzwakken, terwijl de voorbije zomer dodelijk heet was, is schuldig verzuim."

In de ontwerpversie van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen wil minister van omgeving Jo Brouns de onthardingsdoelstelling, die al meegaat van de eerste strategische versie van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen uit 2018, verder afzwakken. “Hitte en zware overstromingen hebben ons de afgelopen jaren geleerd dat we nood hebben aan veel minder verharding, want open ruimte is een cruciaal element om ons te beschermen tegen de gevolgen van de klimaatcrisis. De doelstelling uit 2018 nu nog eens gaan afzwakken, terwijl de voorbije zomer dodelijk heet was, is schuldig verzuim", zegt Groen-fractieleidster Mieke Schauvliege.

Op het vlak van ontharding zet de nieuwe strategische visie een duidelijke stap achteruit. De visie uit 2018 bepaalde dat er tegen 2050 geen bijkomende verharding meer mocht zijn in de harde planbestemmingen, ten opzichte van een nulmeting in 2015. In de zachte bestemmingen, zoals landbouw-, natuur- en bosgebied, moest de verharding met minstens een vijfde worden teruggedrongen. Op basis van de recentste beschikbare cijfers komt die dubbele doelstelling neer op een totale onthardingsopgave van ongeveer 26.700 hectare.

De nieuwe strategische visie uit 2026 gooit die aanpak om. Voortaan wordt gemikt op maximaal 200.000 hectare verharding in heel Vlaanderen tegen 2050. Ten opzichte van de huidige verharding betekent dat een onthardingsopgave van ongeveer 13.650 hectare. De globale ambitie wordt dus met ongeveer 13.000 hectare verminderd en daarmee bijna gehalveerd, goed voor twee keer de oppervlakte van de stad Mechelen.

“De Vlaamse Regering spreekt over een nieuwe onthardingsambitie, maar in werkelijkheid halveert ze bijna de doelstelling. Het is ronduit gênant om hier nog het woord 'ambitie' op te durven kleven", klinkt het kritisch bij Schauvliege die zich ook zorgen maakt over de concretisering van het plan. "Er wordt gegoocheld met cijfers, maar de minister heeft nog geen concrete maatregelen en acties voorgesteld om ontharding te realiseren. Als we Vlaanderen weerbaar willen maken tegen extreem weer, dan is concrete en onmiddellijke actie net heel erg nodig."

Schauvliege hekelt dat de Vlaamse regering haar onthardingsdoelstelling bovendien mooier voorstelt dan ze zijn. De Vlaamse regering zegt in haar nota dat in 2015 de verharding 200.000 hectare bedroeg. Dat klopt niet: volgens officiële cijfers was de werkelijke verharding toen 4.000 minder. "De regering legt haar streefdoel dus ook vast op basis van een fout cijfer. Daarmee maakt ze de doelstelling om te ontharden meteen een stuk minder ambitieus", legt Schauvliege uit. Ook de nieuwe tussentijdse doelstelling van 4.000 hectare ontharding tegen 2040 lijkt geen extra inspanning meer te zijn, maar zou voortaan gewoon deel uitmaken van het globale doel van 200.000 hectare tegen 2050, in plaats van dat het een bijkomende inspanning is.

"Als je de feiten bekijkt, dan kan je niet anders dan vaststellen dat deze regering net de ambitie zal verlagen om beton uit te breken en te ontharden. Nochtans is dat een cruciale adaptatiemaatregel om ons te beschermen tegen extreem weer. Je zou denken dat na de dodelijk hete zomer de Arizona-partijen daar het belang van inzien", aldus Schauvliege. "Wat ons betreft gaan deze plannen dus de vuilnisbak in en komt er écht een ambitieus plan dat wel inzet op meer ontharding."