Opinie: Vlaanderen saboteert zijn eigen toekomst door te besparen op natuur

Een gezonde leefomgeving is geen luxe, maar onze slimste investering: elke euro in natuur betaalt zich vele keren terug — in gezondheid, zekerheid en economische kracht.

Dit opiniestuk verscheen op 20 februari 2026 op knack.be

‘Een gezonde leefomgeving is geen luxe — het is een recht, zeker in een regio waar zoveel mensen, bedrijven en functies op zo’n kleine oppervlakte samenleven’, schrijft Mieke Schauvliege (Groen) na de publicatie van de jongste Natura 2000-rapportage .

Stel je voor dat je een spaarrekening hebt met een rendement tussen factor 8 en 51. Telkens je 100 euro stort, krijg je er 800 tot 5.100 euro aan voordelen voor terug. Geen enkele bank kan zo’n rendement bieden.

Maar er bestaat wél een systeem dat dat doet: investeren in natuur. Elke euro voor natuurherstel en proper water verlaagt de kosten voor waterzuivering en gezondheidszorg, voorkomt schade door droogte en overstromingen én geeft bedrijven de rechtszekerheid die ze nodig hebben om te investeren en te groeien. Het is alsof er diamanten voor het rapen liggen, maar we laten ze liggen omdat we onze handen niet willen vuilmaken.

En ondertussen zeggen Bart De Wever en Sammy Madhi dat de milieuregels het probleem zijn. Maar dat brengt ons nergens en is gewoon een zondebokstrategie. De echte doorbraak komt wanneer we eindelijk doen wat werkt: ernstig investeren in natuur, en niet morgen, maar vandaag.

Want milieuregels vallen niet uit de lucht. Ze kwamen er omdat ingrijpen écht nodig was. En dat is 30 jaar later nog altijd zo. In Vlaanderen doen slechts 2 van onze 46 natuurtypes het goed. Onze rivieren en meren met zwemwaterkwaliteit kan je op één hand tellen. In landbouwgebied zijn grachten en bodems nog steeds zwaar vervuild met nitraten. Dat zijn geen verre problemen. Dat is hier, vandaag.

En precies hier, in Vlaanderen, waar we zo dicht op elkaar leven, is natuur geen decor. Ze houdt ons gezond. Ze zuivert onze lucht. Ze geeft ons ademruimte. Een gezonde leefomgeving is geen luxe — het is een recht, zeker in een regio waar zoveel mensen, bedrijven en functies op zo’n kleine oppervlakte samenleven.

Toch is het vandaag bon ton om met de vinger te wijzen naar milieuregels. Maar is dat werkelijk het grootste probleem voor onze industrie? Of kijken we in de verkeerde richting?

De échte vraag is: hoe houden we onze bedrijven competitief zonder onze leefomgeving op te offeren? Hoe bouwen we een economie die sterker wordt van gezonde lucht, proper water en robuuste natuur?

Kijk naar Biotalys. Een Gents agrotechbedrijf dat precies die toekomst belichaamt. Een bedrijf dat voedselverspilling wil aanpakken. Dat de impact van landbouw op biodiversiteit, bodem en water wil verkleinen. Dat veilige, duurzame voedselproductie mogelijk maakt. Ze hebben 15 octrooifamilies opgebouwd en een indrukwekkende pijplijn: 5 biofungiciden, 1 bio‑insecticide, 1 bio‑bactericide. Hun doorbraakproduct, Evoca, beschermt fruit en groenten met eiwittechnologie afgeleid van lama‑antilichamen — een alternatief voor chemische gewasbescherming. In de VS kreeg het product al groen licht, mét erkenning van het gunstige veiligheidsprofiel. Het staat klaar om Europa te veroveren.

Maar wat gebeurt er? Niet een strijd tegen strenge milieuregels. Wel een strijd tegen een Europese bureaucratische mallemolen die negen jaar doet over een procedure die op papier drie jaar zou mogen duren. Een systeem dat net díé bedrijven vertraagt die we het hardst nodig hebben om onze economie en landbouw toekomstbestendig te maken.

Dat is pas een rem op groei en innovatie. Daarmee verdwijnen beloftevolle oplossingen die voedselverspilling verminderen, druk op bodem, water en biodiversiteit verlagen. Die chemische gewasbescherming kunnen vervangen door veilige, biologische alternatieven. Dat dit stilvalt, in een tijd waarin landbouw en natuur onder ongekende druk staan, is zonde. 

Daarom moeten we weg van de fixatie op milieuregels. Die beschermen onze gezondheid, onze natuur, onze toekomst. Wie vooruit wil, moet niet de normen afbouwen, maar de barrières wegnemen die duurzame frontrunners vasthouden in traagheid en onzekerheid.

Als we daar verandering brengen, maken we bedrijven sterker. Dan geven we innovatie vleugels. Dan bouwen we aan een competitieve economie én een leefomgeving die iedereen beschermt. Dáár hoort de echte strijd te liggen.

Mieke Schauvliege is Groen fractieleider in het Vlaams parlement.

Blijf op de hoogte van het werk van Mieke