Groen: "Vlaanderen verliest opnieuw open ruimte"

Negen nieuwe stadskernen, maar geen enkele voldoet aan de eigen criteria van de regering. Dan rijst de vraag: waren het criteria of partijbelangen die de selectie bepaalden?

Op negen plaatsen in Vlaanderen wil minister Brouns de gemeente omvormen tot een 'kleine stadskern': voor zo'n stadskern gelden mogelijks andere bouwmogelijkheden dan voor een gemeente, wat de deur wagenwijd openzet voor bijkomende verharding. Groen-fractieleidster Mieke Schauvliege is kritisch. "Vlaanderen bestaat nu al voornamelijk uit steen en beton. Door meer gemeenten toe te laten om zich om te vormen naar een kleine stad, geeft de regering eigenlijk groen licht om meer te verharden. In stedelijke kernen gelden immers ander bouwmogelijkheden dan in gemeenten. Net nu we onze open ruimte meer dan ooit nodig hebben om ons te beschermen tegen hitte, droogte en overstromingen", aldus Schauvliege. Daar komt bovenop dat niet elke geselecteerde gemeente voldoet aan de vooraf bepaalde criteria voor zo'n nieuwe stadskern. "Ik vermoed dat de geselecteerde gemeenten niet het resultaat zijn van objectieve criteria en gezond verstand, maar voorwerp zijn van een politieke koehandel."

Vlaanderen is één van de meest verharde regio's van Europa. Zowel de verhardingsgraad als de inname van open ruimte stijgt nog steeds. Dat is niet alleen een ruimtelijk probleem, maar ook een klimaatprobleem en daarmee dus een leefbaarheidsprobleem. "Open ruimte is noodzakelijk om ons te beschermen tegen de klimaatontwrichting. Door gemeentes groen licht te geven om zich te ontwikkelen tot een kleine stadskern, geef je gemeentes de mogelijkheid om open ruimte te gaan verharden terwijl die al ontzettend schaars is. Het zou veel logischer zijn om extra woonruimte bij te creëren in bestaande woonkernen door daar te gaan verdichten, zonder er meteen ook een kleine stad van te maken", aldus Schauvliege, die er enkele cijfers bijhaalt. Via verdichting zouden 650.000 woningen bij gecreëerd kunnen worden, wat ruim antwoord biedt op de nood aan 450.000 extra woningen volgens een rapport van de Taskforce Wonen / Ruimte.

Om in aanmerking te komen voor een nieuwe kleine stadskern bestaat een lijst aan criteria. Eén ervan is beschikken over een IC-treinstation. Dat een gemeente minstens bereikbaar moet zijn met de trein vooraleer ze in aanmerking komt om zich te ontwikkelen tot een kleine stadskern, is op zich een logisch criterium. Het is ook meteen een criterium dat niet gerespecteerd wordt door de Vlaamse regering: verschillende gemeenten hebben alleen een S- of L-verbinding, nog andere hebben zelfs gewoonweg geen station waar reizigers kunnen op- of afstappen, zoals het geval is voor Zelzate en Houthalen-Helchteren. "De objectieve criteria om een nieuwe stadskern te worden - die door de Vlaamse regering zélf werden bepaald - worden niet gerespecteerd met dit lijstje. Wat zijn dan wel de criteria geweest om de locaties te selecteren? Ik zou daar graag helderheid over krijgen", aldus Schauvliege.

Net zoals het criterium van een IC-treinstation niet werd gerespecteerd, voldoet ook geen enkele van de geselecteerde gemeenten aan de voorwaarden dat ze hoge knooppuntwaarde heeft, sterk voorzieningenniveau, voldoende draagkracht en klimaatbestendige ontwikkelbaarheid. "Op papier is geen enkele van de negen gemeentes geschikt om die om te vormen naar een kleine stadskern. Dat de regering dan tóch de deur openzet om er een kleine stad van te maken, terwijl de open ruimte broodnodig is, is ronduit kwalijk", aldus Schauvliege. Ze vermoedt dat de selectie van gemeentes het resultaat is van een politieke koehandel. "Elke meerderheidspartij is met dit lijstje van gemeentes bediend. Ieder z'n nieuwe stadskern en verder oren en ogen gesloten houden. Dat is wat hier lijkt te spelen."