35.000 hittedoden: Groenen eisen klimaatambitie en bescherming in SOTEU

Elk land moet verplicht een plan klaar hebben liggen om zijn bevolking te beschermen met klimaatadaptatieplannen, zoals je ook verplicht bent om je huis te verzekeren tegen brand.

Brussel, 11 september 2026 - Volgende week woensdag houdt Commissievoorzitter von der Leyen haar jaarlijkse State of the Union in het Europees Parlement. Voor Europarlementslid Sara Matthieu (Groen) moet die toespraak een duidelijke koerswijziging betekenen voor meer klimaatambitie. "Toen deze zomer 35.000 Europeanen stierven door de hitte en we de enorme natuurschade zagen in bossen over heel de Unie, bleef het oorverdovend stil bij onze Europese leiders. Als Groenen hebben wij concrete oplossingen om de mensen te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Het wordt dringend tijd dat de Commissie die volgt," zegt Matthieu, milieucoördinator voor de Groenen/EVA-fractie.

Koelplan voor Europa

Matthieu eist dat de Commissie woensdag een verwarmings- en koelstrategie presenteert, met een noodplan voor extreme hitte en kou. Kinderen, patiënten, verplegers en artsen in ziekenhuizen en bewoners van woonzorgcentra zijn het meest blootgesteld aan hittegolven. De EU moet lidstaten en lokale besturen helpen om koeling te financieren: groendaken, bomen in openbare ruimtes, schaduw, betere ventilatie en airconditioning in scholen, ziekenhuizen, woonzorgcentra en op het openbaar vervoer.

Voor Matthieu moet de volgende EU-begroting meer geld vrijmaken om mensen te beschermen tegen de volgende hittegolf. Vandaag kiest elke lidstaat apart of en op welke manier het zich voorbereidt op de volgende hittegolf. "Dat is een gok met mensenlevens die we ons niet kunnen permitteren,' zegt Matthieu. "Elk land moet verplicht een plan klaar hebben liggen om zijn bevolking te beschermen met klimaatadaptatieplannen, zoals je ook verplicht bent om je huis te verzekeren tegen brand."

Fossiele overwinsten voor aankoop zonnepanelen

Matthieu wil steun voor gezinnen bij de aankoop van zonnepanelen en de isolatie en koeling van huizen financieren met een fossiele taks op de overwinsten van 50%, betaald door fossiele energiebedrijven die vandaag recordwinsten maken op kap van de gezinnen. Met dat geld moet de Commissie ook een bindend plan financieren om van fossiele brandstoffen af te geraken: kolen tegen 2030, gas tegen 2035, olie tegen 2040. "Zo bouwen we onze afhankelijkheid af van Poetin, Trump en de oliesjeiks, en stoppen we de massale import van vervuilend en duur gas en olie," zegt Matthieu.

35 graden op de werkvloer

Naast deze structurele maatregelen wil Matthieu ook onmiddellijke bescherming voor wie nu al buiten moet werken tijdens hitte. Ze wil dat er eindelijk een wet komt voor Europese hitteregels op de werkvloer. Matthieu: "Ik zag deze zomer arbeiders die bij 35 graden in de felle zon wegenwerken uitvoerden, zij liepen grote gezondheidsrisico's. We krijgen hier steeds vaker hetzelfde extreme weer als in Zuid-Europa, dus moeten werknemers ook dezelfde bescherming krijgen."

Stop de aanval op onze klimaatwetgeving

Terwijl klimaatadaptatie en het vermijden van verdere opwarming volgens Matthieu dringend nodig zijn, ziet ze net het tegenovergestelde gebeuren in het Parlement. "Elk uitstel of elke afzwakking van klimaatwetten door conservatieven stelt mensen bloot aan de volgende hittegolf en de volgende overstroming of bosbrand. Wat christendemocraten vandaag 'vereenvoudiging' noemen, is niets meer dan de winsten van de fossiele industrie boven mensenlevens laten gaan," zegt Matthieu. "Von der Leyen moet woensdag kiezen: verdergaan met deregulering die deze zomer letterlijk mensenlevens heeft gekost, of eindelijk het beleid voeren dat mensen beschermt. Wij zullen haar daarop beoordelen."

Bescherm mensen, niet datacenters

Matthieu wil dat von der Leyen ook aandacht heeft voor AI. De Amerikaanse cloud werkt via datacenters die overal in Europa uit de grond schieten. "Voor die datacenters van Microsoft en Google geldt een strikte regel: ze mogen nooit warmer worden dan 27 graden, want anders werken de servers niet goed. Voor mensen bestaat die bescherming niet. Terwijl diezelfde datacenters ons water en onze stroom opslorpen om hun servers koel te houden, kunnen miljoenen Europeanen hun eigen huis niet koel houden als het buiten boven de 35 graden stijgt," zegt Matthieu. Ze eist dat de Commissievoorzitter woensdag duidelijke regels voorstelt voor het energie- en waterverbruik van datacenters in de EU, regels die mensen eindelijk vóór machines plaatsen.