Groen wil groennorm tegen hittegolven: "Wie arm is, woont vandaag in de hitte"

"Wie het zich kan veroorloven, vlucht naar een huis met tuin of trekt naar de Ardennen. Wie dat niet kan, zit deze dagen letterlijk in de oven."

België kreunt onder de extreme temperaturen. Voor Groen is dat het ultieme bewijs dat Vlaanderen dringend een nieuwe groennorm nodig heeft, en wil die ook verplicht maken. "Een park of een rij bomen in de buurt is geen luxe, het is absolute noodzaak tijdens hittegolven zoals deze," zegt Vlaams fractieleider Mieke Schauvliege. Ze dient een voorstel van resolutie in om de 3-30-300-regel eindelijk verplicht te maken. "Vandaag blijft die norm dode letter en gebeurt er niets mee. In tegendeel, er worden nog altijd te veel bomen zomaar gepakt." 

De normin een notendop: elke Vlaming moet vanuit zijn woning minstens drie bomen kunnen zien, elke wijk moet minstens 30 procent bladerdek hebben, en niemand mag verder dan 300 meter van een park of groene ruimte wonen. Net die groene ruimte zorgt voor verkoeling. Het verschil tussen een verharde wijk en een groene wijk kan in de stad oplopen tot 7 à 8 graden, vooral 's nachts wanneer steden nauwelijks afkoelen. "Terwijl mensen in groene buurten 's avonds kunnen bijkomen, blijft het in versteende wijken broeierig warm. De steden worden hitte-eilanden die niet meer afkoelen," aldus Schauvliege.

Een groennorm is een minimumstandaard, vergelijkbaar met een bouwnorm, die vastlegt hoeveel groen elke Vlaming in zijn directe omgeving moet hebben. De huidige Vlaamse groennormen dateren van 1993 en zijn intussen hopeloos verouderd. Onderzoek van de KU Leuven toonde aan dat de 3-30-300-regel een wetenschappelijk onderbouwd alternatief biedt, en in februari 2024 schaarde toenmalig minister van Omgeving Zuhal Demir zich daar zelf achter. "Demir zei dat ze fan is, maar ze heeft er vervolgens niets mee gedaan. De norm is totaal vrijblijvend en wordt op geen enkele manier toegepast. Dit is geen beleid waar de mensen die vandaag zitten te puffen van de warmte in oververhitte appartementjes in de stad iets aan hebben," zegt Schauvliege.

Uit een Greenpeace-analyse van 2024 blijkt dat amper achttien Belgische gemeenten voldoende scoren op de 3-30-300-regel. Erger nog, hoe armer een gemeente, hoe minder groen en hoe groter de hittestress. Groen vraagt om voorrang te geven aan buurten met een lage sociaaleconomische status, waar vandaag het minste groen te vinden is. "Wie het zich kan veroorloven, vlucht naar een huis met tuin of trekt naar de Ardennen. Wie dat niet kan, zit deze dagen letterlijk in de oven. Die ongelijkheid zal onze samenleving ontwrichten naarmate deze hittegolven erger en erger worden," zegt Schauvliege.

Groen wil daarom dat de groennorm niet langer een vrijblijvend advies blijft, maar een verplicht toetsingskader wordt. Concreet vraagt Groen dat gemeenten de 3-30-300-norm verankeren in hun stedenbouwkundige verordeningen en in hun ruimtelijke beleidsplannen en klimaatactieplannen, zodat ze meetellen als richtsnoer bij het afleveren van bouw- en kapvergunningen. Schauvliege: "In Deurne in Antwerpen zijn er ondanks veel protest vorig jaar 51 bomen gekapt. Sindsdien klagen de buren dat de temperatuur er 7 tot zelfs 13 graden hoger zijn. Een verplichte 3-30-300-norm zou zo'n drama's kunnen voorkomen."