Vlaanderen weet niet eens hoeveel vuil water via overstorten in onze rivieren belandt

Nieuwe cijfers tonen aan dat riooloverstorten in Vlaanderen heel vaak in werking treden. Ook Groen-parlementslid Mieke Schauvliege trekt aan de alarmbel.

"We laten al jaren ongezuiverd afvalwater in onze rivieren lopen zonder dat we zelfs maar kunnen becijferen hoe erg het probleem is. Vervuild water is één van de hoofdoorzaken van blauwalg. Onze waterkwaliteit is vandaag belangrijker dan ooit, voor mens en voor dier. Het aantal intense regenbuien neemt toe, dus dit probleem zal ook toenemen."

Van de naar schatting 9.400 overstorten in Vlaanderen beschikken we via de meetnetten van Aquafin, VMM, Fluvius en enkele lokale besturen over de data van 1.050 overstorten. 113 daarvan traden nooit in werking. Deze overige 937 overstorten traden in totaal bijna 27.000 keer in werking, gemiddeld 29 keer per jaar. Groen vroeg via openbaarheid van bestuur naar de exacte vuilvracht die daarbij vrijkomt, maar die informatie bleek niet te bestaan. Schauvliege: "Elke overstort is er één teveel. Het gaat hier om vervuild water dat rechtstreeks en ongefilterd onze natuur in stroomt. We hebben niet eens een zicht op de omvang van de vervuiling, maar op basis experts weten we dat het om een niet te verwaarlozen hoeveelheid vervuiling gaat. De Vlaamse regering moet meer inzetten op ontharding, opvang van regenwater en gescheiden riolering."

Waterkwaliteit is een probleem in Vlaanderen. Ook de zuivering van huishoudelijk afvalwater loopt vertraging op. Ongeveer 89 procent van het huishoudelijk afvalwater wordt vandaag gezuiverd, maar het water van zowat 750.000 inwoners komt nog altijd ongezuiverd in onze rivieren terecht. Van de vooropgestelde reductiedoelen voor 2027 is amper 46 procent effectief uitgevoerd. "Zolang we niet structureel investeren in rioleringen, in waterzuivering en in het terugdringen van overstorten, zal onze waterkwaliteit niet verbeteren en blijven we vechten tegen de blauwalg. Vlaanderen dweilt met de kraan open", besluit Schauvliege. "Het wordt tijd dat we die kraan dichtdraaien."

De slechte waterkwaliteit ligt aan de basis van een groeiend blauwalgenprobleem in Vlaamse waterlopen. Blauwalgen zijn giftige bacteriën die dit jaar opnieuw op verschillende plaatsen opduiken en die ernstige gezondheidsrisico's inhouden, van huid en oogirritatie tot leverschade. Ze gedijen bij een teveel aan voedingsstoffen zoals fosfor en stikstof, waarvan huishoudens goed zijn voor de helft van de fosforvervuiling in het oppervlaktewater, en warmere zomers en droogte versterken het probleem nog. Amper 0,5 procent van de Vlaamse oppervlaktewaterlichamen haalt vandaag een goede ecologische staat, wat Vlaanderen tot de slechtste leerling van Europa maakt. "Elke zomer opnieuw duiken die blauwalgen op en elke zomer opnieuw doen we vooral aan symptoombestrijding", zegt Schauvliege. "Het is bittere ironie dat de weinige openwaterzwemplekken die Vlaanderen rijk ( of eerder arm) is nu opieuw gesloten moeten worden en dat in juli op veel plaatsen The Big Jump niet is kunnen doorgaan, een actie die meer aandacht vraagt voor de waterkwaliteit, omdat de waterkwaliteit te slecht was."