Bosuitbreiding en boscompensatie vertraagt, terwijl we geen tijd te verliezen hebben

Vlaanderen kapte in 2025 opnieuw 192 hectare bos, oftewel 270 voetbalvelden. Dat gekapt bos moet gecompenseerd moet worden, maar dat gebeurt te traag en te weinig. 

Het tempo van de herbebossing vertraagt jaar na jaar. En er worden ook elk jaar minder nieuwe bossen geplant, ook de bosuitbreiding stokt."Alle vooruitgang die vorige legislatuur is geboekt, is alweer tenietgedaan. Elke boom die verdwijnt, is er één te veel," zegt Vlaams parlementslid Mieke Schauvliege. "Na de twee hittegolven is iedereen nog meer overtuigd van het belang van bos. Brouns vertraagt de boel, terwijl we geen tijd te verliezen hebben." 

De cijfers van afgelopen jaren tonen dat het tempo van de compensatiebebossing vertraagt. Waar er tijdens de vorige legislatuur nog gemiddeld 133 hectare per jaar werd gecompenseerd, is dat sinds Brouns minister van natuur is, gehalveerd tot 64 hectare per jaar. Sinds 2019 werd er 1558ha gekapt in Vlaanderen, daarvan moet er 1096 via het boscompensatiefonds gecompenseerd worden. Daarvan is vandaag nog maar 792ha uitgevoerd. Het gaat ook niet goed met de ambitie om bos bij te planten. In 2025 werd slechts 239 hectare nieuw bos aangeplant, het laagste cijfer in jaren, tegenover 335 hectare in 2024 en 771 hectare in 2023. Van de vooropgestelde 10.000 hectare tegen 2030 staat de teller nu op amper 2510 hectare. Schauvliege: "Sinds Brouns minister is geworden, gaat het op alle vlakken terug slecht met het bos in Vlaanderen, het is echt dramatisch. Zou de man na twee vernietigende hittegolven en 1747 hittedoden tot inkeer zijn gekomen? We vrezen er eerlijk gezegd voor." 

Wie bos wil kappen, krijgt daar ook vlotjes een vergunning voor. Amper 9 procent van de vergunningsaanvragen voor ontbossing krijgt een ongunstig advies van het Agentschap Natuur en Bos, en zelfs wanneer dat negatieve advies er wel komt, wordt in 40 procent van de gevallen toch een ontbossingsvergunning afgeleverd. In provincie Antwerpen vond meer dan de helft van alle ontbossingen in Vlaanderen plaats, goed voor 102 hectare, waarvan 51 hectare alleen al in de stad Antwerpen. "Wanneer negen op de tien aanvragen groen licht krijgen en een ongunstig advies amper een obstakel blijkt, is het duidelijk. In Vlaanderen is het beleid om bomen te kappen, niet om ze te beschermen," aldus Schauvliege. 

Groen wijst erop dat het herstel van gekapt bos niet zomaar kan worden opgevangen door elders nieuwe bomen te planten. Een bos is een complex ecosysteem dat honderd jaar nodig heeft om zich te ontwikkelen. Locaties voor boscompensatie staan bovendien in concurrentie met de eigenlijke bosuitbreiding, die intussen zelf stagneert. Er is wel budget voor bosuitbreiding, maar geschikte gronden vinden blijft moeilijk. "De kern van het probleem is simpel: er worden te veel bossen gekapt," zegt Schauvliege. "Iedereen wil graag een stukje natuur op wandelafstand, en het is bittere noodzaak in tijden van hittegolven, maar Brouns maakt dat elk jaar meer en meer onmogelijk."