Natuuruitstel is klimaatverzuim

De waarheid is eenvoudig: zonder gezonde natuur bestaat er geen weerbaar Vlaanderen.

Dit opiniestuk werd gepubliceerd in De Morgen van 24 juli 2026

Mieke Schauvliege is Vlaams Parlementslid voor Groen. Zij ziet hoe in de Vlaamse regering elk gevoel van urgentie voor een natuurherstelplan ontbreekt. ‘Natuurherstel is geen kost, maar een bewezen klimaatoplossing’, schrijft ze.

Terwijl Vlaanderen kreunt onder hitte en droogte, laat de Vlaamse regering haar belangrijkste klimaatmaatregel liggen.

Meer dan 120 agendapunten telde de laatste Vlaamse ministerraad voor het zomerreces. Woensdag konden parlementsleden hierover vragen stellen in het Vlaams Parlement. Er werden onuitlegbare knopen doorgehakt over regionale luchthavens waarvoor een deal is afgesloten die het daglicht niet mocht zien en die de vervuilende luchthavens nog tot 2039 aan de subsidiesonde legt, over soepelere vergunningsregels, steun voor energie-intensieve industrie en landbouw. Enig lichtpuntje. Minister Brouns (cd&v) deelde mee dat hij initiatieven zal nemen om zwemmen in open water vanaf 2027 overal toe te laten.

Maar één dossier ontbrak. Net het dossier dat Vlaanderen beter moet beschermen tegen de volgende hittegolf, de volgende droogte en de volgende natuurbrand: het Vlaamse natuurherstelplan.

Over enkele weken moet België een ontwerp van nationaal natuurherstelplan indienen bij de Europese Commissie. Alleen heeft Vlaanderen vandaag nog altijd geen eigen plan. Sterker nog: een Vlaams ontwerp heeft de ministerraad nog niet eens bereikt. De Europese Commissie maakte nochtans duidelijk dat ze tegen september een ontwerpplan verwacht, mét de nodige investeringen. Vlaanderen lijkt die deadline nauwelijks ernstig te nemen.

En dat op een moment dat de klimaatcrisis zo duidelijk is. De derde hittegolf van deze zomer ligt amper achter ons. Vlaanderen kampt met droogte, waterlopen vallen droog, natuurbranden volgen elkaar op en extreme hitte eist steeds vaker mensenlevens. Vooral ouderen, jonge kinderen en kwetsbare mensen betalen daarvoor de hoogste prijs.

Verkoeling

Wie natuurherstel nog altijd ziet als een hobby van natuurliefhebbers, begrijpt niet wat vandaag op het spel staat.

Natuur is geen luxe. Ze is onze eerste bescherming tegen de klimaatcrisis.

Bossen en bomen verkoelen onze steden. Gezonde beekvalleien en wetlands houden water vast tijdens droge periodes en beperken overstromingen wanneer het hevig regent. De investeringen die Natuurpunt de voorbije jaren deed in het herstel van wetlands tonen vandaag al hun waarde. Terwijl grote delen van Vlaanderen verdrogen, blijven herstelde natuurgebieden water vasthouden, zelfs na weken van hitte. Zelfs Nederland en Denemarken komen kijken hoe die Vlaamse natuurprojecten werken. Meer biodiversiteit maakt ook onze landbouw weerbaarder. Natuurherstel is dus geen kost, maar een bewezen klimaatoplossing.

Toch ontbreekt in Vlaanderen elk gevoel van urgentie.

Dat zegt niet alleen Groen. De gezamenlijke strategische adviesraden – Minaraad, SERV, SALV en SARO – zijn bijzonder scherp voor het ontwerp dat de voorbije maanden door Vlaams minister Brouns voorbereid werd. Ze stellen vast dat het ontbreekt aan een echte sense of urgency en roepen de Vlaamse regering op om snel de nodige middelen vrij te maken en een versnelling hoger te schakelen. Ook de Biodiversiteitscoalitie en Natuurpunt riepen de voorbije weken op tot een ambitieus natuurherstelplan.

Dat is opvallend. Ooit noemde N-VA de bescherming van open ruimte de belangrijkste klimaatmaatregel. Geert Bourgeois lanceerde de betonstop en de boskaart vanuit het besef dat Vlaanderen alleen weerbaar wordt met méér natuur, niet minder. Vandaag raakt een natuurherstelplan niet eens op de agenda van de ministerraad.

Tegelijk spreekt dezelfde regering voortdurend over weerbaarheid. Vlaanderen moet economisch weerbaar zijn. Onze energievoorziening moet weerbaar zijn. Onze landbouw moet weerbaar zijn.

Maar hoe weerbaar is een Vlaanderen waar steden jaar na jaar heter worden omdat bomen verdwijnen? Hoe weerbaar is een regio waar waterlopen opdrogen, landbouwers steeds vaker geconfronteerd worden met mislukte oogsten en natuurgebieden veranderen in brandhaarden?

Klimaatschade

De grootste tegenstelling in het Vlaamse debat is dat natuur nog te vaak wordt voorgesteld als een rem op onze economie, terwijl een gezonde natuur net een voorwaarde is voor een weerbare economie. Het World Economic Forum beschouwt biodiversiteitsverlies vandaag als een van de grootste risico’s voor de wereldeconomie. Dat hoeft niet te verbazen. Zonder gezonde ecosystemen komen landbouw, waterbeschikbaarheid, voedselproductie en uiteindelijk ook onze welvaart onder druk te staan.

De waarheid is eenvoudig: zonder gezonde natuur bestaat er geen weerbaar Vlaanderen.

Investeren in natuurherstel is investeren in onze veiligheid, onze gezondheid én onze economie. Het is geen kostenpost, maar een investering die zich terugbetaalt in minder klimaatschade, gezondere leefomgevingen en een Vlaanderen dat beter bestand is tegen droogte, hitte en wateroverlast.

De klimaatcrisis wacht niet op de volgende ministerraad. De natuur evenmin. De vraag is niet langer of Vlaanderen zich een ambitieus natuurherstelplan kan veroorloven. De vraag is of Vlaanderen zich nog kan veroorloven om het níét te doen.

Een natuurherstelplan is geen administratieve verplichting van de EU. Het is een investeringsplan in de leefbaarheid van Vlaanderen. In de gezondheid van onze inwoners. In een landbouw die bestand is tegen extreme weersomstandigheden. In steden waar mensen ook tijdens hittegolven kunnen blijven ademen.

Wie dat plan vandaag opnieuw voor zich uitschuift, maakt Vlaanderen niet sterker of weerbaarder. Integendeel, natuuruitstel is klimaatverzuim.

Mieke Schauvliege, Vlaams fractieleider Groen