Europa kiest kant van slachtoffers: verkrachting gedefinieerd als seks zonder toestemming

"Iemand die verstijft van angst is of buiten bewustzijn is, heeft geen toestemming gegeven. Bekende zaken zoals die van Gisèle Pelicot in Frankrijk legden pijnlijk bloot hoe die lacunes in de wet daders vrijuit laten lopen."

Straatsburg, 28 april 2026 - Zodra een vrouw of man geen toestemming geeft, is er sprake van verkrachting. Dat heeft het Europees Parlement vandaag met grote meerderheid beslist in een resolutie die de Europese Commissie oproept om verkrachting in de hele EU te definiëren als seks zonder toestemming. "Dit is een overwinning voor miljoenen vrouwen in Europa en een duidelijk signaal aan de lidstaten die nog steeds vereisen dat slachtoffers bewijs leveren van fysiek geweld. Te veel vrouwen zien hun verkrachter vrijuit gaan omdat de wet geweld als voorwaarde stelt. Dat is fundamenteel verkeerd: alleen ja betekent ja", zegt Sara Matthieu, Europarlementslid voor Groen.

Ongelijke bescherming in Europa

De definitie van verkrachting is nog steeds niet uniform in Europa. In meerdere lidstaten moeten slachtoffers bewijzen dat ze fysiek weerstand boden of bedreigd werden. Die aanpak miskent de psychologische realiteit van slachtoffers, stelt Matthieu: "Iemand die verstijft van angst is of buiten bewustzijn is, heeft geen toestemming gegeven. De zaak van Gisèle Pelicot toonde de wereld hoe uitzonderlijk rechtvaardigheid nog altijd is voor slachtoffers van verkrachting."

De resolutie bevat duidelijke minimumvereisten voor een toekomstige EU-definitie: toestemming voor seks moet vrijwillig, geïnformeerd en ondubbelzinnig zijn. Zwijgen of het ontbreken van fysieke weerstand kan nooit gelden als toestemming. Eerdere toestemming of een relatie evenmin.

Online geweld stopt niet aan de landsgrenzen

Geweld tegen vrouwen speelt zich steeds vaker af buiten de straat of de slaapkamer. "Van versleutelde chatgroepen tot AI-gegenereerde deepfakes: de bedreigingen zijn Europees van aard en vragen een Europees antwoord. Onze resolutie vraagt de Commissie uitdrukkelijk om een sterke wet gebaseerd op toestemming, niet enkel in het dagelijks leven maar ook online. De resolutie roept alle lidstaten op hun wetgeving aan te passen aan die Europese standaard", zegt Matthieu.

Op vraag van de Groenen erkent de resolutie de cruciale rol van slachtofferorganisaties en het maatschappelijk middenveld in het doorbreken van de stilte rond verkrachting, en roept ze op hun financiering te versterken.

Volgende stap

De stemming vandaag is een politiek signaal maar nog geen bindende wet. De resolutie roept de Commissie expliciet op om in 2026 met een wetsvoorstel te komen. Matthieu: "We vragen alle lidstaten om hun wetgeving aan te passen. Elk slachtoffer dat vandaag niet geloofd wordt, verdient betere bescherming."