Verharding blijft toenemen: Groen legt voorstellen neer tegen hittecrisis

"Mensen zoeken verkoeling bij hen in de buurt, wat ze krijgen is een asfaltsauna."

Vlaanderen is met 15,7 procent of 213.650 hectare verharde oppervlakte een van de meest verharde regio's van Europa. Sinds 2013 kwam er netto 21.080 hectare verharding bij, elke dag zo'n tien voetbalvelden verdwijnen onder het beton. Voor Groen-fractieleider Mieke Schauvliege is de maat vol. "We praten al jaren over ontharding, maar ondertussen verhardt Vlaanderen sneller dan het onthardt. Van de beloofde betonstop komt niets in huis, maar hittecrisis na hittecrisis bewijst hoe hard het nodig is. We moeten naar een afdwingbaar en effectief onthardingsbeleid."

Uit de cijfers blijkt dat amper 31 procent van de nieuwe verharding tussen 2013 en 2024 op de plekken kwam die volgens het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen wenselijk zijn. De helft van de nieuwe verharding ligt op minder geschikte locaties, vaak in landbouw- en natuurgebied. Op basis van de cijfers van 2023 staat Vlaanderen voor een onthardingsopdracht van 26.982 hectare, goed voor 39,3 vierkante meter per Vlaming, of 3 hectare per dag tot 2050. "Hoe meer we dit voor ons uitschuiven, hoe minder we zijn voorbereid op de volgende hittecrisis. Mensen zoeken verkoeling bij hen in de buurt, wat ze krijgen is een asfaltsauna. De politiek bewijst continu lippendienst aan betonstop en ontharding, maar in de praktijk zien we er niets van. We zien alleen maar méér groene ruimte verdwijnen onder het beton." zegt Schauvliege.

Groen wil daarom dat alle ruimtebeslag in landbouw- en natuurgronden vergunningsplichtig wordt, zodat sluipende verharding via vrijgestelde en meldingsplichtige werken niet langer ongezien kan doorgaan. Alle vrijstellingen en aanpassingen aan de vergunning moeten klimaatadaptatieproof zijn. Daarnaast moet het principe van verhardingsneutraliteit wettelijk verankerd worden: wie verhardt, moet elders evenveel ontharden. Om dat te financieren stelt Groen een onthardingsfonds voor, gespijsd door een verhardingsbijdrage volgens het principe 'de verharder betaalt', naar analogie met de Recupelbijdrage.

Voor Groen is het duidelijk: Vlaanderen moet stoppen met toekijken en eindelijk een actief onthardingsbeleid voeren. De partij pleit voor een gericht aankoop-, sloop- en herstelprogramma in kwetsbare openruimtegebieden zoals valleien en wetlands, en voor een onthardingsfonds om zulke projecten mogelijk te maken. Ook lokale besturen moeten meer steun krijgen, onder meer via een slagkrachtig Expertisecentrum Ontharding en een duidelijke kaart van overbodige verharding op hun grondgebied. "De verharding gaat nog altijd veel te snel, de ontharding nog altijd veel te traag. Nochtans zijn natuur en open ruimte onze beste bescherming tegen overstromingen, droogte en hitte. Met het huidige tempo gaan we er niet komen, integendeel. Er is doortastende politieke actie nodig dat onthardingsbeleid in Vlaanderen tanden geeft," besluit Schauvliege