Europees Parlement stemt tegen afzwakking zorgplichtwet – terug naar onderhandelingstafel

"Het parlement zegt nee tegen deregulering. Bedrijven moeten hun verantwoordelijkheid nemen voor mens- en milieurechten in de productieketen."

Straatsburg, 22 oktober 2025 – Het Europees Parlement stemt tegen het drastisch afzwakken van de zorgplichtwet (de zogenaamde omnibus). De Groenen dwongen een plenaire stemming af om de afzwakking tegen te houden. De Zorgplichtwet verplicht bedrijven om mensenrechten, arbeidsrechten en milieunormen te respecteren doorheen hun volledige productieketen. Door de afzwakking weg te stemmen, moet de tekst nu terug naar de onderhandelingstafel. "Het parlement zegt nee tegen deregulering. Bedrijven moeten hun verantwoordelijkheid nemen voor mens- en milieurechten in de productieketen."

Wat stond er op het spel?

De afzwakking had verregaande gevolgen: 9 op 10 Europese bedrijven zouden niet langer moeten rapporteren over hun inspanningen om uitstoot te verminderen, en de meeste bedrijven zouden geen maatregelen meer moeten nemen om schade aan mens en milieu te voorkomen. "Dat is geen vereenvoudiging, maar pure deregulering," aldus Sara Matthieu.

Textielarbeiders in Bangladesh die onze kleren maken, kunnen hierdoor niet naar de rechter stappen bij grove schendingen van mens en milieu. We hebben blijkbaar niets geleerd uit de ramp in textielfabriek Rana Plaza, met meer dan duizend doden.

Weerstand tegen chantage

Door chantage en de dreiging om met extreemrechts samen te werken, probeerde de EVP de verantwoordelijkheid voor bedrijven inzake mensen- en milieubescherming af te zwakken. "Maar vandaag hebben genoeg parlementsleden hun ruggengraat getoond en geweigerd toe te geven aan chantage," zegt Matthieu. "Wij hebben tegen deze tekst gestemd. Dit is geen compromis waar werknemers en ons leefmilieu beter van worden."

Zekerheid voor consumenten

Matthieu wijst erop dat grote bedrijven zoals Aldi, Unilever, Ikea en L'Oréal, samen met talloze maatschappelijke organisaties, juist vragen om stevige zorgplichtregels. "Maar de EVP kiest volop de kant van de lobby van bedrijven die hun verantwoordelijkheid willen ontlopen."

Volgens Matthieu wint ook de consument bij de Zorgplichtwet: "Als je iets koopt in de winkel wil je zeker zijn dat die spullen niet gemaakt zijn door dwangarbeid of zware milieuvervuiling."

Opnieuw onderhandelen

De Groenen blijven compromisbereid. "Sommige wetten kunnen we eenvoudiger maken, zeker voor KMO's. Maar wat voorlag was geen compromis. Nu krijgen we de kans om tot een échte compromistekst te komen."

Matthieu waarschuwt wel: "Ook de Raad, aangevuurd door Frankrijk en Duitsland - niet toevallig landen waar de hete adem van extreem rechts voelbaar is - staat niet langer achter duurzaamheidsregels voor bedrijven. We moeten waakzaam blijven."