Economie

Als we de economie blijven opblazen als een zeepbel, barst ze. Voor Groen staat de economie ten dienste van de mensen, binnen de grenzen van de planeet. Niet omgekeerd. We gaan voluit voor een kringloopeconomie met duurzame grondstoffen en producten en werkbare jobs.

Het oude economische model, verslaafd aan olie, gas, steenkool en oneindige groei, heeft al lang z'n grenzen bereikt. Voor onze grondstoffen zijn we afhankelijk van buitenlandse, vaak onstabiele, landen. Winstbejag brandt mensen op. Kortgeschoolden vinden geen werk en langgeschoolden kreunen onder de werklast.

Het kan anders. Dat zien we bij al die creatieve ondernemers die zich niet laten dwingen in het keurslijf van een voorbijgestreefd oud-industrieel model. Of bij die nieuwe generatie leidinggevenden van grote bedrijven die hun maatschappelijke verantwoordelijkheid serieus nemen. Of bij werknemers die van onderuit het werk anders organiseren en actie ondernemen.

Het is hoog tijd dat we de wegwerpeconomie achter ons laten en evolueren naar een kringloopeconomie waarin waarden, welzijn, kansen en een duurzame, gezonde toekomst centraal staan. Voor ons, onze kinderen en hun kinderen.

Wij kiezen voor een economie met meer gemeenschappelijk belang en minder eigenbelang. Een economie waarin waardecreatie ruimer gaat dan enkel financieel gewin. Een economie die ten dienste staat van de mens en niet omgekeerd. Een economie waarin iedereen volwaardig kan participeren.

Zo geven we ruimte aan delen, innovatie en nieuwe verdienmodellen waarbij maatschappelijke en economische belangen samengaan. We zetten onze schouders onder (nieuwe vormen van) sociale bescherming. Sociale rechtvaardigheid en diversiteit vormen bouwstenen van een bloeiende economie. Kwaliteit gaat boven kwantiteit, op alle vlakken.

De economie die Groen nastreeft is waardengedreven en rekent de sociale en ecologische effecten van het ondernemen mee in. Samen met en gedragen door mensen die waarde willen creëren voor elkaar, voor de samenleving, voor de natuur en voor zichzelf.

Laat ons het huidige beleid openbreken en kiezen voor de economie van de samenwerking waarin machtsconcentraties plaatsmaken voor netwerken waarin openheid en gelijkheid centraal staan. Zo kantelen we naar een economie op mensenmaat.

De macht is niet meer aan groot. De kracht zit in klein. Aan mede-werkers die samen initiatieven nemen, dingen realiseren en die in hun activiteit of job voldoende autonomie krijgen. Aan ruimte voor ondernemen, in de ruimste zin. Aan mensen, bedrijven en organisaties die door te experimenteren tot betere oplossingen komen. Aan de lokale economie. Aan kleine en middelgrote bedrijven. Weg van financiële zeepbellen, moordende werkritmes, uitputting van natuurlijke grondstoffen en materialistische mantra’s. Een goede economie zorgt voor een leven met ruimte voor kwaliteit en welzijn. Voor meer ademruimte.


Voorstellen uit het programma

  • We ruilen de te enge beleidsfocus op het bruto binnenlands product in voor een benadering met meer aandacht voor indicatoren die onze welvaart, welzijn en milieu-impact meten.
  • We verschuiven de lasten op arbeid naar grondstoffen, vervuiling, afval en energie. Dankzij die taxshift kosten activiteiten die waarde behouden of toevoegen minder dan activiteiten die waarde onttrekken van de natuur. Een product herstellen of materialen recupereren kost dan minder dan een nieuw product maken. Lokaal gemaakte duurzame producten worden goedkoper dan producten waar veel transport aan te pas komt. Milieukosten, zoals het verbruik van grondstoffen en energie, afvalverwerking en CO2-uitstoot, verrekenen we via gerichte heffingen mee in de productieketen. Zo verminderen we het concurrentienadeel waar duurzame bedrijven vaak tegenaan botsen.
  • Leernetwerken en pilootprojecten die slim en duurzaam productontwerp en productdienstsystemen uitrollen, krijgen de wind in de zeilen. Lokale deel- en platforminitiatieven die sociaal, ecologisch en democratisch te werk gaan ondersteunen we.
  • Je krijgt als consument duidelijke informatie over de verwachte levensduur van een product, de onderdelen en materialen ervan en instructies voor herstellingen. Een productpaspoort biedt je inzicht in de ecologische voetafdruk. Vervangstukken zijn ten minste tien jaar beschikbaar.
  • We verlengen de wettelijke garantieperiode zodat die meer in lijn ligt met de normale levensduur van een product. De bewijslast voor een productiefout aan een toestel ligt pas na twee jaar bij de consument in plaats van na zes maanden gebruik. Een controleorgaan gaat ingeplande veroudering tegen.
  • We breiden het verlaagde btw-tarief van 6 procent voor herstellingen van fietsen, kledij en schoenen, uit naar andere producten, zoals witgoed en elektronica. We bouwen een netwerk van herstellers en repaircafés uit. Ook de sector van lokale kringwinkels breiden we verder uit.
  • Wegwerpproducten worden tegen 2025 vervangen door een herbruikbaar alternatief. Statiegeldsystemen zorgen voor een betere inzameling van producten en minder zwerfvuil. Plastic zakjes verdwijnen.
  • Onze havens worden de motor voor een circulaire en koolstofarme economie. We zetten er meer in op een groene maakindustrie, een groene chemiecluster, schone technologie en jobcreatie. We combineren logistiek met productie aan het water. We sluiten industriële kringlopen op een voldoende lage schaal, zodat we langeafstandstransport van grondstoffen of goederen verminderen. Afval en restwarmte van het ene bedrijf worden grondstof of energie voor een ander bedrijf.
  • We investeren in mooie en aangename kernen met een verwevenheid aan functies en zichtbare bedrijvigheid. Een mix van handelaars, horeca, makers, vrije beroepen, kunstenaars en diensten zorgt voor een bruisende binnenstad. We roepen de bouw van baanwinkels, shoppingcentra en handelszaken in de rand een halt toe. Duurzame bedrijventerreinen en een efficiënt ruimtegebruik bieden ondernemers letterlijk ruimte om te ondernemen zonder dat we hiervoor nieuwe open ruimte moeten aansnijden. Leegstand pakken we actief aan met creatieve formules van herontwikkeling van bedrijfsruimtes of tijdelijke gebruik.
  • We verminderen de administratieve rompslomp voor zelfstandigen en kmo's. Administratieve verplichtingen verlopen zoveel mogelijk digitaal en kosteloos. Je moet maar een keer je gegevens aan de overheid bezorgen.
  • We vereenvoudigen het statuut van startende zelfstandige. We maken ook de overstap tussen en combinatie van verschillende statuten gemakkelijker door de statuten naar elkaar toe te laten groeien. Heb je een moeilijke periode, dan kan je als zelfstandige rekenen op begeleiding en een opveringsvergoeding. Zo krijg je wat zuurstof om via een reorganisatie een faillissement te voorkomen.
  • We investeren fors in onderzoek en innovatie. We focussen het onderzoeks- en innovatiebeleid op maatschappelijke uitdagingen, zoals klimaat, vergrijzing en armoede. Samenwerking over sectoren heen en tussen wetenschappelijke instellingen en bedrijven is nodig bij het ontwikkelen van oplossingen hiervoor. Tegen 2025 behoren we tot de top vijf van het Europese peloton op onderzoeksvlak.
  • Op korte termijn voldoen alle overheidsaankopen aan strenge duurzaamheidscriteria.

Benieuwd naar het volledige programma van 2019?

Lees ons plan A >