Groen wil dat Demir toegang tot tweedekansonderwijs versterkt
02 Juni 2026
"Mensen die competenties willen verwerven om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten, moeten we volop ondersteunen. In plaats daarvan krijgen ze massaal het deksel op de neus."
Terwijl het aantal vroegtijdige schoolverlaters jaar na jaar hoog blijft, weigert VDAB driekwart van de werkzoekenden die een diploma secundair onderwijs willen volgen. Dat blijkt uit cijfers die Vlaams volksvertegenwoordiger Eva Platteau (Groen) opvroeg bij minister Zuhal Demir. In 2025 deden 2.426 personen een aanvraag voor tweedekansonderwijs bij VDAB, maar 1.700-tal van hen kregen te horen dat ze niet mochten starten, een weigeringspercentage van 70%. "Mensen die competenties willen verwerven om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten, moeten we volop ondersteunen. In plaats daarvan krijgen ze massaal het deksel op de neus. Dit terwijl de competentie-mismatch één van de grootste knelpunten is van onze arbeidsmarkt," zegt Platteau.
Uit de cijfers blijkt ook dat in 2025 slechts 228 werkzoekenden een diploma's secundair onderwijs behaalde via VDAB. "Het aantal mensen dat effectief een diploma behaalt via VDAB is dramatisch laag. Nochtans is een diploma secundair onderwijs ontzettend belangrijk voor duurzame tewerkstelling."
VDAB doet een screening om na te gaan of iemand "geschikt" is voor een opleiding. "VDAB lijkt al even hard te zoeken naar de 'witte raaf' als sommige bedrijven. Wie bijvoorbeeld moeilijkheden heeft qua mobiliteit of kinderopvang, krijgt te horen dat een opleiding niet kan, maar dat zijn dezelfde drempels om een job te kunnen aanvaarden. Waar blijven de kansen voor werkzoekenden om hun competenties te versterken en echt te werken aan duurzame inzetbaarheid?"
"Werkzoekenden lijken enorm afhankelijk van de inschatting van hun bemiddelaar," stelt Platteau. Al vermoed ze dat er ook enorme druk ligt op bemiddelaars, zeker met de besparingen die Demir heeft opgelegd aan de VDAB.
Het grote aantal weigeren van wie een diploma secundaire onderwijs wil volgen via een traject naar werk bij VDAB staat op gespannen voet met de realiteit: de arbeidsmarkt is bijzonder moeilijk voor wie geen diploma secundair onderwijs heeft: 71% van hen heeft een lage kans om werk te vinden volgens VDAB, en de werkzaamheidsgraad bij kortgeschoolde volwassenen was in 2024 slechts 53,7%, tegenover 78,4% en 90% bij midden- en hooggeschoolden.
"Tweedekansonderwijs en opleidingen zijn misschien niet het snelste traject naar werk, maar wel de beste weg naar duurzame tewerkstelling," besluit Platteau. "Scandinavische landen doen het qua opleidingskansen veel beter. Waar is de visie en het beleid rond opleidingskansen? Minister Demir zegt wel dat ze tweedekansonderwijs wil aanmoedigen, maar in de praktijk staat haar beleid daar haaks op.Er wordt fors bespaard op VDAB en de politieke druk is groot om vacatures zo snel mogelijk invullen. Dit gaat ten koste van het versterken van competenties, terwijl onze arbeidsmarkt net nood heeft aan geschoolde krachten."
